Algierskie klimaty

Na wariackich papierach

2012-01-22T14:13:00.001-08:00

Zycie wariata w Algierii wydaje sie byc w miare znosne - zwazywszy na fakt, ze tyle dziwnych zachowan jest przyjmowanych z akceptacja, co na swiatowe standardy pewnie nie pozostawiloby zbyt wielu normalnych obywateli :).

Dosyc czesto osoby niezrownowazone spotykam na ulicy, na bazarze jest ich pelno, wygladaja niegroznie choc zdarza sie im krzyczec czy gonic wyimaginowane potwory; wedlug raportu znajomej, mieszkajacej w poblizu szpitala psychiatrycznego co i rusz ktos stamtad ucieka. Bywa tez, ze rodzina poszkodowanego jedynie sezonowo go zapisuje na kuracje, bo akurat jest wesele w rodzinie, badz czas wakacyjnych wyjazdow.

W Algierze mamy jeden szpital dla umyslowo chorych (Drid Hocine Hospital) - a to i tak jeden z niewielu, bo oficjalne dane mowia o 30 000 chorych umylowo Algierczykach, na ktorych to przypada 5 000 miejsc w odpowiednich instytucjach. Automatycznie na powierzchnie wyplywa pytanie - co sie dzieje z pozostala wiekszoscia chorych?

Wydawac by sie moglo, ze wieksza popularnoscia (i skutecznoscia) ciesza sie bardziej tradycyjne metody leczenia; 'lekarze dusz' - czyli Raqjji to znana w Algierii profesja, podobnie zreszta jak wszelkiej masci zielarze (moze dlatego, ze tradycyjny lekarz zapisze pacjentowi cala torbe lekow, zas zielarz zaledwie herbatke:)). Jesli nie pomoze to przynajmniej nie zaszkodzi.

Jako ciekawostke dodam, ze w czasach kolonialnych pewien francuski psychiatra mocno akcentowal zaleznosc pomiedzy walka narodowo-wyzwolencza Algierii a iloscia zalaman nerwowych i tym podobnych chorob. Co mialo oznaczac - tylko wolny narod bedzie wolny (lub wolniejszy) od takowych schorzen. Postulat ciekawy - ale czy sie sprawdzil...

Dla zainteresowanych polecam tutejsza lekture historii z akcentem na "Persia, Arabia and the Muslim Empire".

Wlamanie

2012-01-20T08:08:00.000-08:00

Niedawno mielismy wlamanie, a dokladniej probe wlamania. O 3 w nocy jakis mlodzieniec probowal wywazyc kuchenne okno, zeby dobrac sie do zapomnianego na parapecie kuchennym telefonu. Eh, gdyby wiedzial ile kosztowal to pewnie dalby sobie spokoj. No ale okazja czyni zlodzieja!

Pech chcial, ze halas obudzil meza (oczywiscie pech zlodzieja:)) no i sie zaczelo! Pogon meskiej czesci rodziny za biedulkiem przez pol dzielnicy trwala dosyc dlugo:). Okazalo sie, ze to znanny z podobnej dzialalnosci syn niedalekiego sasiada. Najpierw rodzice delikwenta sie zarzekali, ze 'nasz syn na pewno nie', potem przeszli do defensywy 'to ostatni raz, juz wiecej sie ne zdarzy'; lzy matki zrobily swoje - chlopaki mu odpuscili ale 'zeby mi to bylo ostatni raz'. No u nas to na pewno ostatni ale inni sasiedzi to raczej pewnosci nie maja:). Mlodemu sie upieklo, zakladam ze nawet aresztu domowego nie bylo...

Efekt - wreszcie zamontowalismy kraty w kuchennych oknach (jakie fajne wiezienne sloneczko teraz podziwiamy:)). Niestety nadszarpnelo to znacznie moje poczucie wlasnego -i najblizszych- bezpieczenstwa. Nawet trenowalam sobie jakies wojenne okrzyki w razie koeljnej 'napasci' - po algiersku oczywiscie. No coz, jesli sie na gorace nie dmucha to trzeba sie w koncu sparzyc...

Mondisie

2011-12-20T10:01:00.002-08:00

Jak ja nie cierpie zelu! Nie samego w sobie - ale przesadzonego ilosciowo na glowach co drugich mlodocianych Algierczykow - taki najnowszy trend: przyklepana na dol grzywka i postawiona reszta (eak!). Mamy tylko jednego, albo az jednego zelmena w domu - niestety cala dzieciarniowata reszta widzi w nim guru mody i trendow algierskich. Nawet syn mu czasem podkrada i stawia swoje kilku-milimetorwe wlosy bo "Chce byc taki jak Bashir!". Ostatnio dobral sie do mojego zelu (tyle ze do twarzy z mikrogranulkami) i wycisnal sobie polowe na lepetynke:). Teraz juz wiadomo dlaczego jeszcze bardziej nie lubie zeli:).

Sami zelmeni to jednak ciekawi ewenement w algierskiej (sub)kulturze. Z braku fachowych dresiarzy, skinow i punkow, emo czy metali - jedynie zelmeni rzucac sie moga w oczy. Reka na ramieniu kolegi czy w ogole trzymanie sie pod rece - co przeciez na starym kontynencie zarezerwowane jest dla dziewczyn. W sumie urocze. Ale najfajniejsze jest ich uwielbienie do malych dzieci; nie to ze reszta algierczykow jest jakas anty. Po prostu czlowiek mysli, ze mlodziency w tym wieku (i z taka iloscia zelu:)) maja inne zainteresowania:). A tu czesto widuje takich starszych braci z malym dzieckiem u lekarza, wychodzacych na spacer z maluchem, czy najnormalniej w swiecie podpierjacych w jego towarzystwie sciane. No a nasz rodzinny zelmen chce mi corcie adoptowac i jak wychodza na spacerek to sobie pierscien przekreca 'na obraczke' i udaje ze jest jej ojcem:).

I takie dopadly mnie sie dywagacje po dzisiejszej wyprawie na miasto, ot i co.

Algierskie przepisy...

2011-12-15T10:14:00.000-08:00

... i posty okolo-kuchenne.

Postanowilam ulatwic spragnionym (zglodnialym?) wiedzy czytelnikom zadanie i zgromadzic pod jednym szyldem wszystkie kulinarne zagadnienia, jakie byly poruszane na blogu. Przepisow az tak wiele nie bylo, wiadomo jaka za mnie kucharka nie-wielka...

Na pierwszy rzut ida slodkosci; bez nich Algieria nie byla by przeciez Algieria, a potem juz jak leci:

1. Ciasteczka -intro
2. Czerek arjan
3. Mini tarte
4. Chleb algierski
5. Nalesniki baghriry
6. Kalb el- louze
7. Potrawy algierskie- video
8. Kawa i herbata w algierskiej wersji - dla poczatkujacych.

A dla wytrwalych czytelnikow obiecuje specjalnosc szwagierki - czyli sardynkowe kotlety w sosie pomidorowym. Tych to nawet ja ich nie potrafie zmarnowac:).

Tak wiec Algierczycy i inni odwazni- zapraszam do pichcenia, reszta- a niech wam slinka cieknie:))).

Pelna chata

2011-12-09T07:22:00.000-08:00

Cisza jaka zapadla po dzisiejszym wyjezdzie reszty rodziny na ars wydaje sie byc taka nienaturalna. Z naszej pelnej chaty zostaly tylko szczatki w postaci mnie - samozwanczej pilnowaczki drzwi wejsciowych i mojej latorosli w liczbie 1. No i tescia, ktory po operacji jeszcze slabo sie czuje, wiec samego nie chcialam go zostawic. W tej ciszy i spokoju jakos inaczej sie mysli, a wlasciwie to ciezko w ogole myslec - niby mam chwile wolnego czasu, ale zapewne zanim zdecyduje sie czym ja wypelnic to ulotna minie. Tak wiec zrobilam kesre do kawy, z tesciem i corcia raczylismy sie poki ciepla, a teraz przyklejona do kompa obserwuje jak Mala robi porzadki w swoich szafkach (czytaj polowa pokoju zarzucona jej butami). I troche mnie sumienie podgryza, bo o tej porze powinnam byc w szkole - wagarow sie zachcialo na stare lata. No dobra - przekonuje sama siebie - jutro to 'na pewno' pojde.

A propos szkoly - czy ktos poza mna przejmuje sie jak to bedzie, kiedy nasz Maly Brzdac podrosnie, sam zacznie chodzic do tej szkoly, a my nie bedziemy umieli mu pomoc w odrabianiu lekcji (bo jezyka az tak super nie znamy)? Jesli sie nie przejmujecie to czas najwyzszy zaczac:). Pierwszy rok jeszcze moge nadrabiac mina, ale juz widze jak na dluzsza mete oberwie mie sie "Mamo, ty tego nie umiesz", co w ustach dziecka brzmi gorzej niz uwaga od nauczyciela. No nic, moj plan B przewiduje ze za zlotowke mozna przekupic corke szwagierki, zeby synalkowi pomogla w razie draki. Oczywiscie tatus nie wchodzi w gre - chociaz na razie nie mial jeszcze okazji (bo nieobecny cialem) odrabiac z dzieckiem lekcji, ale jakos tak podswiadomie czuje, ze nie bylby to dobry pomysl. A moze sie myle... ok, sprawdzimy.

No i jeszcze jedna wazna kwestia, o ktorej zapominam wspominac - ostatni dzwonek dla planujacych kapiele w algierskim sloncu (morze juz odpada) wlasnie sie rozlega; niby sweterki juz trzeba wyciagnac z dna szafy ale siedzac dzisiejszego poranka w owym sweterku na tarasie poczulam specyficzny zapach opalenizny (taka fuzja promieni slonecznych z naskorkiem), efektu co prawda nie widac, no ale sam fakt opalania sie liczy:). A teraz skarpeciny naciagnelam i sweterkiem sie opatulam. Byle do wiosny (bo nie do lata, oj nie).

Kolejeczka do okieneczka

2011-11-29T04:53:00.001-08:00

Stoje dzisiaj w rzesistym deszczu w oczekiwaniu na wyjscie synka ze szkoly, usilujac ominac sterczace druty innych parasolek i przez przypadek nie ominac wlasnego dziecka. No i szarpia mi nerwy inni rodzice, co to eleganckiej kolejeczki nie umieja ustawic - no a co; tylko w PL za chlebem i cukrem sie kiedys stalo? Algierii widac socjalizm tego nie nauczyl. Pchaja sie gromadnie nie tylko pod szkola ale i w kazdym innym biurze/sklepie. A kolejeczka by tak ladnie wygladala :).

Albo wezmy wizyte u lekarza, czy w urzedzie - zapis na konkretna godzine? Brak takiego wynalazku. Mozna ewentualnie przyniesc o poranku karte zdrowia, ktora to 'grzeje miejsce' w pokoju asystentki, a i tak o przewidywanym czasie sie nie wejdzie. Zawsze nasza tytulowa kolejeczka sie jakos zaplacze.

"Bo to jest tak"- tlumaczy mi szwagierka -"Z samego rana idziesz np. do urzedu miasta; kiedy wieczorem wychodzisz (nawet nie zalatwiwszy swojej sprawy) to wszyscy oczekujacy sa juz twoimi dobrymi znajomymi; wiesz wszystko o ich klopotach rodzinnych, przebytych chorobach i planowanych slubach. Gdyby tylko pojsc, zalatwic swoje i wyjsc to w urzedach bylyby pustki. Smata (czytaj- 'nic ciekawego')"

I o to wlasnie chodzi - grunt to przygoda; tu ktos popchnie/wepchnie sie, tam zapłacze czy rozbawi. No i jest o czym pogadac przy popolodniowej kawie...

My name is...

2011-11-24T04:17:00.001-08:00

Nie, nie bedzie dzisiaj posta o zadnym algierskim Bondzie:).

Kiedys myslalam, ze to moja wina iz wolno idzie mi zapamietywanie arabskich imion - pamiec mam fotograficzna wiec twarz tam zapadnie ale z imieniem, szczegolnie wymyslno-orientalnym gorzej. Po trosze winie jednak pomyslowosc rodzicow w nadawaniu 'ciekawych imion swoim pociechom.

Lista moich ulubionych rozpoczyna sie od:

- Eid - Swieto, to imie dla pana
- Islam - no co, a Jude Law to nie zydowskie?:)
- Rabiah - Wiosna; tak, tak to tez imie meskie
- Menel - wiadomo, skojarzenia jednoznaczne, chociaz to imie dla dziewczynki
- Aya - niby ladne i 'normalne' tyle ze Algierczycy uzywaja rowniez slowa 'aja' jako nawolywacza/pospieszacza ('aja, idziemy!' lub gdy wolamy Aye - 'aja Aya!':)).
- Toufik - wolicie toffi albo krowki?
- Ala - to szkolny kolega synka (nie kolezanka:))
- No i fauno-florowe: Yasmine, Warda (Roza), Ananas oraz Assad (Lew- no dobra przeciez u nas tez jest L.Rywin) czy Dzamal (wymowa zupelnie jak arabski Wielblad).

Tak czy inaczej, troche czasu mi to zajelo, zeby przestac nazywac ciocie Amarije -ciocią Ameryką, a sąsiadkę Eldżę - Teldżą (Lodówką). Ale co ja sie czepiam imion arabskich? I tak pewnie nie przebija amerykanskich Coca-Coli czy chinskich @.

Link: http://algierskieklimaty.blogspot.com/2010/03/ania-anusia-anulka.html

Na dobre i na zle?...

2011-11-22T09:59:00.000-08:00

"Czy roznice kulturowe/religijne sa do pogodzenia?"

Zapewne pyta sama siebie niejedna Polka, planujac wspolne zycie z Algierczykiem. Roznice sa - to naturalne, trudno zeby cala nasza global village lubila te sa rytmy. Problem lezy raczej w osobistych preferencjach i oczekiwaniach, w opatentowaniu sposobu na radzenie sobie z roznicami i obopolnej ich akceptacji.

Przecietny Algierczyk to zwykle przywiazany do swoich korzeni patriota (nawet jesliby pol zycia spedzil poza ojczyzna), kultywujacy wiezy rodzinne (z naciskiem na mamusie). Ma to swoje plusy i minusy w zaleznosci od osobowosci osoby zainteresowanej; nie kazdy bedzie chcial ogladac 1 pazdziernika "Bitwe o Algier", albo sluchac jaki to mamusia o wiele lepszy kuskus robi. Z drugiej strony - mozna sie zauroczyc tymi niesamowitymi historiami z zupelnie niedalekiej przeszlosci i palac sympatia do rzeczonej tesciowej nawet nie zamieniwszy z nia jednego slowa (kto zna Derdze w dniu slubu reka w gore?:)).

A mowiac o slubach...
Wpadl mi ostatnio w ucho taki dowcip (opowiadany przez Pakistanczyka ale jak najbardziej muzulmansko-universalny)
"Wy w Ameryce macie taki zwyczaj robienia niespodziankowych przyjec urodzinowych w stylu 'Surpriseeee!". U nas czegos takiego nie ma. My mamy za to niespodziankowe... wesela.":-)
To tak jak jeden Algierczyk wrocil z pracy do domu, a tam glosna muza, goscie i dekoracje.
"Ooo, nie wiedzialem ze ktos sie w naszej rodzinie dzisiaj zeni?'
"Nie ktos tylko TY! Aja, przebieraj sie, bo panna mloda juz czeka!"

To juz nie byl zart. Tak sie wlasnie poznali moi tesciowie:).

Duze roznice kulturowe? Pewnie tak; pocieszam jednak zainteresowanych, ze obecnie juz raczej wesel "Surprise!" sie nie organizuje. A szkoda - bo pewnie z miny mlodozenca nabijalyby sie dzisiaj caly fejsbuk:).

Leksykon algierski cd.

2011-11-11T05:18:00.000-08:00

By slowom swym nadac odpowiednia wage Algierczycy czesto (co drugie slowo) wplataja 'pogrozke', klnac sie na wszelkie swietosci i biorac Boga na swiadka. Uszy mi to zwykle ranilo, a juz szczytem bylo synkowe "Na Boga, nie oddam mu tej zabawki!" Po co wiec i dlaczego?
Islam wyraznie zakazuje (podobnie jak chrzescijanstwo) uzywania imienia Boga na daremno. Jest to jedynie dozwolone w przypadku spraw wielkiej wagi np. rozpraw sadowych (analogiacznie do przysiegania z reka na Biblii). Realia jednak swoja droga - moze to kwestia 'osluchania sie' ze slowani i automatycznego wlaczenia ich do swojego slowniczka, bez refleksji na ich znaczeniem. Mozemy zatem najczesciej uslyszec:
Łallahi -'Na Boga' oraz
Oksym bi llah - 'Przysiegam na Boga'

Łallahi slyszy sie znacznie czesciej, glownie po to zeby upewniec rozmowce, ze mowi sie na serio, albo zeby pokazac jaki z nas prawdomowny muzulmanin (jakby zwykle zapewnienie "zrobilem/nie zrobilem" nie wystarczalo). Jeszcze czesciej uzywa sie Łallahi zupelnie bez sensu, z czego nie omieszkuje sie czasem posmiac -"Niedlugo bedziecie mowic - Łallahi zaraz pojde do WC!"

Druga przysiega czesto wystepuje zmieniona na Osama billa - tak, tak ja rowniez sie swego czasu zastanawialam, dlaczego oni ciagle Osame bin L. wspominaja:).

Ah, jest jeszcze postękujące 'ya yemma'(O mamo!) - wypowiadane w chwilach slabosci (np. podnoszac cos ciezkiego albo wydajac okrzyk przerazenia:)). Polski sarkazm nie omieszka skomentowac "A dlaczego o tacie nie wspominasz? Zawsze tylko 'yemma i yemma'). Dzieci, ktore to wszystko wsiakaja z otoczenia rowniez podobne przysiegi w swoje dzieciece gaworzenie wplątuja, przez co maly knypecć brzmi czasem jak stary dziadek. No coz, dzieci mozna jeszcze wyprostowac - starszych juz nic nie ruszy.

Kazdego roku i Wam niech sie wiedzie...

2011-11-07T07:21:00.000-08:00

Moze jednak moja wersja zyczen swiatecznych nieco kuleje:)...
Algierskie

"Kulli am wa antum bi heir"

to nieco dluzsza wariacja podstawowego "Saha Eidkum", ktore na prawo i lewo od wczoraj slyszymy i 'rozdajemy'. Swieta pod znakiem baranka. Czyszczenia baranka. Cwiartowania. No i najpiekniejsze - rozdania jego czesci ubogim.
Ah, no i ten zapach grilowanych szaszlykow... mniami. Wegetarianie to w Algeirii maja jednak ciezko :). Eid pod znakiem sardynek?

Poki co - niech sie święci. Jak mawiaja tubylcy "Al yaum - maszi kulla yaum". Czyli, jedz poki jest co:).

Romeo i Julia w algierskiej wersji

2011-10-14T09:17:00.000-07:00

Moja Algierska Bratnia Dusza mnie opuszcza... A tak sie zarzekala, ze bedziemy zawsze razem, no matter what...
Jak to w zyciu bywa, ABD spotkala kogos; tak zwyczajnie podszedl do niej po szkole "zeby sie przyjrzec z bliska" :). "Zejdz mi z drogi" i poszla dalej, dumna jak paw. Widac gosciu byl z tych wytrwalych (czyli jak kazdy Algierczyk nie rozumie odmowy:)) bo wracal jak bumerang. Ale cos sie w miedzyczasie wydarzylo - dziewczyna niepostrzezenie wpadla po uszy, bo przeciez myslec tylko o trygonometrii i abecadle przez dzien i noc sie nie da. Tak wiec czekam ino, az kawaler zapuka do naszych drzwi (badz jego mamusia, co bardziej prawdopodobne) i poprosi o reke zacnej panienki. Skads to znam? No tak, z romantyczno/pozytywistyczno/mlodopolskich powiesci, ktore zapewne w reszcie swiata niewielkie maja zastosowanie. Jednakze na obrone tej jakze inaczej pojmowanej milosci powiem, ze bedac w roli rodzica - jestem 'za'. Sami mlodzi-zainteresowani moga byc mniej szczesliwi obawiajac sie na kazdym kroku zdemaskowania, podpatrzenia, wpadniecia na starszego brata/sasiada, ktory bardziej niz pewnie naskarzy komu trzeba:). A wtedy afera gotowa i o żelusiu można zapomnieć.
Oczywiscie nie kazdy algierski nastolatek ma tak 'fajnie'; wiekszosc licealnej mlodziezy kogos ma, glownie na telefon (a niech sie bogaci Mobilis i Nadjma:)), czesto bez wiedzy rodzicow. Wiek 25 lat dla niezameznej dziewczyny przedstawia dobre widoki na staropanienstwo; jednak co ciekawe kawler do 40-stki to nie rzadkosc. A moze to dlatego, ze algierscki mezczyzna (jak kazdy inny) to jednak zawsze taki 'maly chlopiec' i panie czekaja az dorosnie?

Tak czy inaczej, ABD chodzi z glowa w chmurach i kompletuje arosine walizki:). Big Day is comming...

Robie co lubie, a lubie co moge

2011-10-05T09:55:00.001-07:00

"Znowu nudy..." Chcialoby sie kiedys powiedziec zabieganej mamie dwoch absorbujacych stworkow. Zonie innego, wiekszego (bardziej absorbujacego?:)) stworka. Tesknie czasem do wolnosci w rozporzadzaniu swoim wlasnym czasem wolnym, bo jakos niepostrzezenie przestal byc on moim, a tym bardziej wolnym.
No ale czym bylby czlowiek bez planowania - ja akurat jestem w tym dobra; juz jutro, no gora w nastepnym tygodniu zrobie to i to. No zesz dobra, nastepny miesiac brzmi bardziej realistycznie. Albo nie, ile to jeszcze do konca roku? No, w nastepnym roku - czego to ja nie dokonam!
Na razie jednak, nie bede samej siebie oklamywac - pelnoetatowa mama/zona/siotra/corka itd., plus etatowa (bo co drugi dzien) kucharka i krawcowo/kombinatorka, bloggerka i molica ksiazkowa (sieciowa) musi wystarczyc. Wszystkiego po trochu, bo przeciez bez milosci i troski o bliskich, przyjemnosci dla podniebienia i jakiegokolwiek hobby zyc nie idzie. Albo idzie, ale stromo pod gorke.

A w naszej Algierii jakby ludzi z pasja jak na lekarstwo. Kiedys kobiety haftowaly, wyszywaly, malowanie na materiale i wycudaczaly inne techniki zdobieniowe - co akurat trendy bylo, tradycyjne wyposazenie wnetrz i inne rekodziela. Teraz wszystko mamy do kupienia na bazarku - 'chinszczyzna a la global village'. Co wiec panie robia poza ogladaniem glupawych seriali? No wlasnie... tez sie zastanawiam :). Na pewno nie czytaja ksiazek hehe.
A tak w ogole, to moze ja sie czepiam tych bogu-ducha-winnych niewiast? Czyniac dla wszystkich obowiazkiem dzierzenie czegos w lapce, nawet jesli bedzie to komputerowa mycha, co niniejszym czynie.
OK dosc gadania, ide obejrzec glupawy serial - wspominalam przeciez, ze juz jedno-noga ze mnie Algierka :).

Scenki z zycia codziennego

2011-09-30T08:35:00.001-07:00

I znowu stara Algieria - cos jest w jej klimacie; jakis szczegol badz atmosfera niezwyklosci, ze az chcialoby sie poznac, skosztowac, podejsc blizej. Szkoda, ze Algierczycy wtedy nie blogowali:).

1. Algierska rodzina zydowska. Nie ma to jak pogawedka z 'glowa rodziny'. Jesli panie sa jego zonami to musial byc z niego niezly podroznik - Murzynka, Chinka, no a reszta to z naszego podworka :).

2. Szkola w Biskra - nie ma to jak swieze powietrze na lepsza prace szarych komorek.

3. Ali i jego osiolek.

4. A panowie... no coz, w tej kwestii niewiele sie zmienilo - kiedys szachy, teraz iPhone. Byle sie z domu wyrwac :).

Komunikacja publiczna

2011-09-10T12:30:00.000-07:00

Poruszac sie mozna po Algierze na rozne sposoby - na nogach, bo najbezpieczniej i najprzyjemniej:), wlasnym autem - najwygodniej, ale dla smialkow dostepne sa takze inne opcje:

1. Taxi - zolte, prawie jak nowojorskie; no moze troche starszej daty, choc kilometromierz o dziwo maja.

2. Autobusy - eh, ilez to razy slyszac, ze ktos jedzie by 'car' bylam pewna, ze o pojazd wlasny chodzi - a tu nie, nie. Logiczne car - to bus:). Co ciekawe, biletow autobusowych prozno szukac w kioskach, wlasciwie samych kioskow tez prozno szukac na algierskich ulicach. Owe bilety bowiem sprzedaje (nazwijmy go umownie) pan konduktor, czyli mlodzieniec (zawsze widze mlodych, wyzelowanych wiec wnosze, ze to oni wylacznie ten biznes trzymaja) ktory na przystanku wyskakuje z autobusu i gromko pokrzykuje jaka to stacja i dokad rzeczony autobus zmierza. Pelna elektronika:).

3. Tramwaje - zupelnie niedawno wrocily do lask po wieloletnim uspieniu: Algierskie szynowce wczoraj i dzis.

4. Wreszcie mozemy sie pochwalic stolecznym metrem - projekt z lat siedemdziesiatych, dopracowywany przez lata osiemdziesiate ujrzal wreszcie po 40 latach swiatlo dzienne (a moze chociaz te tunelowe). Czy ktos zna bardziej dokladny narod niz Algierczycy?:).

Algierskie kobiety pedzlem malowane

2011-09-05T06:06:00.000-07:00

Zawsze mialam sentyment do staroci, uwielbienie do zapomnianych strychow, ogrodow, kanciapek. Do tego co juz bylo 'i nie wroci wiecej'. Ciekawa tez jestem przeogromnie jak sie zylo w Algierii kilka wiekow temu - bez tego wszechobecnego globalizmu i ujednolicenia, za to z orientalnym posmakiem i nutka egzotyki. Dzisiaj wiec popodgladamy niewiasty z XIX/XX wiecznej Algierii.

1. Algierska dziewczyna z 1888r.

2. Algierka grajaca na dorbuka (bebenku).

3. Kobieta berberska.

4. Algierska Zydowka.

5. Algierka z dzieckiem.

6. Algierka z ksiazka w reku (tez bylam zdziwiona:)).

7. Urocza Algierka.

8. No i na koniec 'East-meets-West"- to musiala byc ciekawa pogawedka:).

Kap, kap, kap....

2011-09-03T13:24:00.000-07:00

Jest cudnie. Deszczowa pogoda zaskoczyla nas w tym roku zupelnie - wrzesien zwykle jest przypomnieniem/powtorka sierpniowych upalow. A tutaj taka niespodzianka: pierwszy od kilku miesiecy deszczyk pokropil co prawda zaledwie minutke ale tak glosno i rzesiscie, ze wszyskich nas zadziwionych wygnalo na zewnatrz - Panowie zbierali kulki gradu, zas Panie suszace sie na tarasie pranie. Dzisiaj za to rozpadalo sie na dobre - jest ciemno (wiec przyjemno:)) i troche sennie. Po prostu jesiennie - choc algierska jesien niewiele polska przypomina. Jest to najbardziej lubiana/wyczekiwana pora roku; deszcz wita sie wiwatami, prze-sortowywaniem garderoby i wypadaniem na ulice w kurtkach i parasolach na gorze i klapeczkach z bermudami na dole (to u Panow, zas do polowy mokrymi abajami u Pan).
Brakuje mi troche tych polskich kolorow purpury i pomaranczy i lisci zalegajacych pod nogami - tutaj na opadajace jesienia galazki palmowe lub kolce kaktusow raczej nie ozna liczyc:). No ale coz, tak to jest, jak sie zamieszkuje w pustynnym kraju. Zatem - jak mawiaja inni '(zde)zorientowani' rodacy - pora osiodlac swojego wielblada, zeby pogalopowac troche po okolicznych wydmach:).

Swietujemy

2011-08-30T03:27:00.000-07:00

Saha Eidkum (zyczenia swiateczne) slysze dzis srednio co 5 min - goscie sie przelewaja przed salon, ale tradycyjnie nie zagrzewaja miejsca -ustawione rano tace z serwisem do kawy jeszcze nie doczekaly sie napelnienia, za to gazuzy i napoje znikaja w oka mgnieniu. Wystrojone dzieciaki sa doslownie wszedzie, trzeba im fotki robic i obdarowywac drobniakami, ktore nastepnie one wydaja glownie na jednodniowe zabawki. Corcia dzis furore robi - co chwile porywaja ja na zewnatrz zeby sie z nia sfotografowac i usciskac - no nie wiem czy to dobrze wrozy, bo glownie przez chlopakow:).
Atmosfera Eid - eh, nie do podrobienia, szkoda ze tylko dwudniowa.

Czego NIE robic w Ramadanie?

2011-08-24T19:41:00.000-07:00

Niestety wielu Algierczykow (i nie tylko) tak wlasnie spedza miesiac postu - a przeciez nie o to tu chodzi by sie najesc do prze-syta i przysypiac w pracy. A do tego wsciekac sie z byle powodu i wzdychac nieustannie do szklanki wody. Po co komu pusty zoladek jesli jego usta wypelniaja same zlosliwosci. To taka ciemna, smutna strona ramadanowania. Wszyscy tez wiedza, ze w tym czasie nalezy zwracac szczegolna uwage, by podczas zakupow nie stracic portfela. Zlodziejaszki korzystaja z okazji, ze kazdy taki bardziej pobozny i hojny (czasem nieco przysypiajacy i mniej czujny:)).

A zatem obzarciuszki- byle do Eid?:)

To o czym by tu napisać?...

2011-08-23T15:21:00.000-07:00

W tym roku nie dalam rady... W zeszlym zreszta rowniez - kto sprobowal ten wie jaka niesamowita atmosfera towarzyszy nocnym modlitwom Tarawih. A ja niestety z dwojka rozbrykanych dzieciaczkow (ze wskazaniem na corcie) nie jestem w stanie do meczetu pojsc. Tak wiec po 21, kiedy dom pustoszeje mam swoje 5 min (dokladnie ok. 1.5 godz) dla siebie, dzieci i kogokolwiek z kim akurat mi sie zdarzy pogadac. Czymze jest telefon lub skype jesli nie srodkiem na zapelnienie chwili 'samotnosci'. Dzisiaj wlaczylam Huda TV i po duchowym doladowaniu chwycilam za komorke - najpierw szwagierka, ktoraj maly bączek mial operacje usowania rozlanego wyrostka robaczkowego (oj!aj!), ktora to ostatni tydzien spedza w szpitalu przy lozku wijacego sie z bolu Hamimmeda. Podtrzymawszy ja nieco na duchu obiecalam jeszcze, ze pomoge przy wyrobie swiatecznych slodkosci. Potem kolej na szkolna kolezanke (mlodsze pokolenie, bo z babciami nie utrzyjemy zbytnio kontaktu - no coz przez telefon trzeba by bylo sie niezle nakrzyczec:)) ktora wydzwanial do mnie od poczatku Ramadanu z zyczeniami, a ja nie bylam wystarczajaca gibka zeby dobiec (no i zero na koncie nie pozwalalo oddzwonic). Juz sie rozgadalysmy a tu slysze wrzask - synus skoczyl ze stolu i mial klopoty z ladowaniem - efekt: misterny sinior na nosie! Rozmowe musialam przerwac na rzecz poszukiwan lodu w zamrazarniku i pouczaniu Malego czym grozi latanie bez trzymanki z fotela na stol. Ah, no i jeszcze nalezaloby dodac, ze podczas wszystkich powyzszych czynnosci towarzyszyla mi (pod pacha, na podlodze, na pierwszych schodach) coraz bardziej rozgadana/rozkrzyczana coruś. W koncu rodzina powrocila z modlitwy - maz dostal na 'dzien dobry' Aishke w ramiona - ja jeszcze zrobilam kuskus, ktory konsumujemy podczas porannego suhur (ostatni posilek przed wschodem slonca), krotki odpoczynek przed kompem (ktory niniejszym czynie) i... no wlasnie, nie myslcie ze do lozeczka i lulku :). Ta chwila zwykle nanstepuje dopiero ok 5 rano.
Ah, zwariowany ten miesiac, nie ma co.

Ramadanowo i ekologicznie?

2011-08-20T15:30:00.000-07:00

Kto nie widzial ten nie uwierzy - ilez artykulow spozywczych mozna w Algierii nabyc w plastikowym woreczku/torebce. Ot chocby cukier, mąke, mleko czy kefir a takze napoj zwany "cherbet" - specjalnosc ramadanowa, do ktorej nawet Lord Byron sie niegdys wdzieczyl:). A ja dzis sprobowalam go zrobic domowym sposobem i po zaserwowaniu na stol i modlitwie juz niewiele dla mnie zostalo - a mowia, ze kucharka z glodu nie umrze ...:).

Algierski Ramadan

2011-08-14T08:21:00.000-07:00

Uff, jest gorąco - choc nawet nie tak bardzo jakby sie mozna bylo spodziewac po algierskim sierpniu. Jednak goraco dokucza, jesli sie nie podlewa podniebienia i sporą cześć dnia spedza w kuchni. Alhamdulilah (Bogu dziekowac) jest to do zniesienia; przy tym pierwszy lyk wodu (u mnie powiedzmy sobie pierwsze dwie szklanki:)) po zachodzie slonca to prawdziwe 'niebo w gębie'.
Nie szalejemy w tym roku z potrawami - generalnie ograniczamy menu do szorby (a mowil lekarz rodzinny, ze nalezaloby i to urozmaicic/zmienic), drugiego dania i opcjonalnie przystawek (salatka, szleta czy lahm lahlu). Chlebka za to nie moze zabraknac - jest to pietnem szwagierki, ktora raz sie wyrwala ze umie i teraz jej przyszlo te niegodziwa funkcje piekarki pelnic; bo cieplo jakie dodatkowo wytwarza gliniana patelnia do pieczenia kesry powoduje nagle opustoszenie kuchni. A ja jak co roku tradycyjnie zapewniam ze 'w nastepny Ramadan' na pewno sie naucze:). Poki co leniwie pichce co umiem i lubie - z roznym skutkiem; zwykle po kolacji nastepuja liczne recenzje z stylu "No kto dzisiaj te szorbe tak zmarnowal?" albo "Ooo - kazdego dnia tak gotujcie!" lub po prostu zwykle okrzyki "Ludzieee soli!!!".
No i ogolnie fajnie jest.

O Ramadanie przypomnienie

2011-08-03T05:37:00.000-07:00

Czekalismy i czekalismy - no i w koncu jest! Tegoroczny Ramadan - jak co roku - jest taki szczegolny; zawsze spedzamy go w zmieniajacym sie gronie. Poza corcia (ktora w zeszlym roku wygrzewala sie w mamusinym brzuszku) dolaczyla do nas jeszcze nowa zona szwagra (jedyna, poki co:).
Pisalam juz sporo na temat Ramadanu wiec zainteresowanych odsylam tutaj.

Zas starym i nowym czytelnikom i oczywiscie tym ktorzy Ramadan swietuje zycze

RAMADAN MUBARAK

Pije, bo musze...

2011-07-23T14:11:00.003-07:00

... czyli jak pic po algiersku.

Tegoroczne demonstracje towarzyszace arabskiej rewolucji staly sie takze okazją do rozlania 'rzeki wina'. Nikt sie co prawda nie upil, choc - jak opowiadala mi kolezanka- od samego zapachu mozna bylo sie zatoczyc. A bylo to tak.

Na pobliskim osiedlu funkcjonowal 'podziemny/cicho-ciemny' sklep monopolowy. Zakupy wygladaly tam mniej wiecej tak: do budki podjezdza samochod, prosi - dostaje, placi -odjezdza. Niby to proceder nielegalny, niby wszyscy wiedza ale nikt nic nie zrobil. Do czasu. Podczas demonstracji wiele sie dzialo, postanowili wiec abstynenci skorzystac z okazji i 'rozbroili' magazynek. Ulicą poplynela prawdziwa rzeka trunków (niejeden pewnie zaluje, ze go tam nie bylo, zeby posprzatac - chociazby p. Antoni od sliwowicy:)).

Takie jednak akcje dzieja sie jedynie od swieta. Bez paniki. Algierczycy to w sumie trzezwy narod i na tyle o ile trzymaja sie zakazu picia alkoholu wynikajacego z zasad islamu. Sytuacja i tak jest o wiele lepsza niz kilka dekad temu. Ciezko mi bylo w to uwierzyc ale bylo to podobnie jak w Polsce - "Nie pijesz? To po co zyjesz?". Alkohol byl symbolem meskosci, podobnie jak wszechobecny wąsik. Dzisiaj to sie zmienilo: alkohol zastąpiony gazuzem, zas wąsik - brodą:).

PS. Slowo alkohol wywodzi sie najprawdopodobniej od arabskiego slowa 'al - kohl' (czarny proszek do malowania oka - uzywany zarowno przez kobiety jak i mezczyzn) lub 'al ghul' - czyli zly duch. W Algieri zwykle mowi sie 'szorab' dodatkowo stukajac wyprostowana dlonie w szyje.

Tilimsan - stolica kultury islamskiej 2011

2011-07-20T07:29:00.000-07:00

W tym roku Tilimsan wybrano na stolice kultury islamskiej; z tej okazji organizowane sa przerozne imprezy z udzialem miedzynarodowch uczestnikow majace na celu przyblizenie roznych kultur, nie tylko stricte arabskich/islamskich. Na stronie oficjalej projektu (patrz tutaj) mozna zapoznac sie z aktualnymi wydarzeniami, popodgladac i poczytac.
Tilimsen byl niegdys stolica imperium obejmujacego wiekszosc Afryki Płn. - to rowniez tam emigrowali po upadku Kordoby muzulmanscy uczeni, stad bogata spuścizna kulturowa tego miasta. W projekcie biora udzial takze kraje niemuzulmanskie, takie jak Hiszpania, Chiny, Wlochy czy Grecja, zas patronat nad nim objal prezydent Boutaflika.

Róża wiatrów

2011-07-14T16:06:00.001-07:00

"Na lewo most, na prawo most, a dolem Wisla plynie"... Oj wroc, wroc. Cos ta nostalgia mnie ostatnio meczy:).

Wrocmy na Ziemie, a konkretnie do Algierii i jej 'zabytkowej' dzielnicy Bachdjarrah. Takie wlasnie oto widoki rozciagaja sie z dachu naszego wielorodzinnego domostwa (zeby nie powiedziec blokowiska).

No. 1 - to lokalna kazerna, czyli gazrnizon wojskowy, zas sterczące tu i ówdzie kikuty na dachach proszą się o dobudowanie pięterka.

No. 2 - z widokiem na meczet i blokowisko; kępki drzew oznaczają szczęsliwych posiadaczy ogródka, a kto ma dobry wzrok to niech policzy ile widzi talerzy sat.:)

No.. 3 - ciemna, niebieska smuga to - prosze uwierzyć na słowo - Morze Srodziemne.

Zabudowa w stylu polskich starowek, urzekajaca ale stara; choc swego czasu dziwowalam sie, dlaczego ludziska nie zainwestuja w kilka ton farby by sie okolica odmienila - to teraz zaczynam uwazac, ze moze wygladaloby to kiczowato. Viva natura - operacji plastycznych robic na staruszce nie bedziemy.

Losu przypadki

2011-07-10T13:30:00.000-07:00

Inshallah to jedno z ulubionych/nadmiernie uzywanych skladnikow algierskiego slowniczka. Pochodzi w lini prostej z koranicznego nakazu:
"Nie mów o niczym: 'Z pewnością uczynię to jutro!', nie dodawszy: 'Jeśli Bóg zechce!'"(Rozdzial Grota)
.... Bo coz my ludki maciupkie mozemy wiedziec - nie znamy planow boskich na zarok, na jutro, na najblizsza godzine. Jednakze z moich obserwacji wynika, ze algierskie upodobanie do slowa Inshallah ma niejako za zadanie zrzucic czesc odpowiedzialnosci z mowcy na Sile Wyzsza. "Jak Bog da/zezwoli" uzywa sie wiec do woli. I tu rodzi sie kolejna cecha narodowa jaka jest beztroska; slowa rzucane na wiatr ale podpierane Inshallah - nie powinno byc jednakze traktowane jako pewnik, ze cos sie zrobi/zalatwi/pojedzie/kupi ale bardziej jako gdybanie. Latwiej jest potem umyc rece od odpowiedzialnosci. Z drugiej jednak strony uczy to czlowieka pokory; nie panujemy nad swoim losem, nad tym co bedzie, co mamy, co posiadamy. Zwraca sie wiec twarz ku Temu, w ktorego wladaniu jest wszystko. Ulatwia to rowniez pogodzenie sie z losem, czasem z czyms co nie wyszlo, co nie poszlo po naszej mysli. Inshallah przypomina, ze moze w tym pozornym niepowodzeniu jest ukryta boska madrosc i cel. I zycie od razu latwiejszym jest...

Algierskie pejzaże

2011-06-27T04:38:00.000-07:00

Fotki pochodza z wyprawy "Na wschod od Algieru".

No. 1

Zielona gorka.

No. 2

Mieszczuchow zawsze fascynuje inwentarz zywy, choc mnie bardziej zafascynowal... plotek:).

No. 3

Przełęcz.

No. 4

Lazurowe wybrzeze w Kala.

No. 5

Czyzby za gorka bylo lotnisko?:)

No. 6

Kaktusy to staly element przydroznych dekoracji.

No. 7

No i ostatni ale nie najmniej istotny, bedacy jednoczesnie przestorga dla kierowcow:).

Kawa czy herbata?

2011-06-24T13:29:00.001-07:00

Kiedy stalam dzisiaj wsparta o potażin i wyczekiwalam az kawa sie zaparzy naszla mnie taka nostalgia - dlaczego tak dlugo to trwa?! Przeciez w polskich realiach to juz zmywalabym kubek...
Czym zatem sie roznia algierskie kawy i herbaty od polskich?
Co zdolniejsi domysla sie, ze czasem przygotwania - to fakt, ale tez sposobem parzenia no i podawania.

Kawa po polsku:
Za moich studenckich czasow: kubek + kawa mielona (jesli jest cukier to Eid:))- zalac wrzatkiem. Obecnie w expresie podobnie expresowo sie robi z jedna roznica ze wiecej zmywania jest:).
Kawa po algiersku:
Metalowy imbryk nastawic na ogniu; w tym samym czasie mleko podgrzac w rodlu. Mleko przelac przez sitko napelniajac prawie cala filizanke (gosciom bron Boze w kubkach!), uzupelnic kawa. Jesli podajemy kawe czarna to w malenkich filizankach. Cukier tez nalezy wsypac - nie bedac pewnym, zapytac ile lyzeczek. Wazka to kwestia, to wiem z wlasnego doswiadczenia - zapomnialam kiedys poslodzic, a pierwszy lyk gorzkiej kawy dla slodko-lubnych Algierczykow to koszmar.

Herbata po polsku(wersja expresowa):
Duza szklanka, torebka do srodka i zalanie wrzatkiem. Kto chce to sobie poslodzi, a kto nie - to nie.
Wersja algierska:
Radelek/czajniczek, sypka herbata czarna, mieta - gotowac razem przez pare minut. Nie zalowac cukru i serwowac na tacy: czajniczek + male szklaneczki z listkiem miety w kazdej. Zmywania - odpowiednio duzo.

*potażin - regal kuchenny, czesto w formie gzymsowego blatu (no nie wiem czy najlepiej to zobrazowalam)
*Eid - Swieto :)

Na zdjeciu - nasz Eidowy stol; zwykle taca z herbata i kawa, plus napoje preferably gazowane.

Humorek

2011-06-16T12:14:00.000-07:00

Powiedzial ktos kiedys, ze w arabskiej kulturze szczytem meskiej elokwencji - jesli chodzi o komplementy - jest powiedziec bialoglowie, ze jest piekna jak koń. Do zwierza nic nie mam, chociaz moznaby zamienic na klacz, albo kobyłe? No szkape moze? Zeby bardziej rodzajowo pasowalo.

Przechodzac jednak do senda sprawy. Przypomnialam sobie o tym, kiedy moj czterolatek probowal uspac swoja siostre.
"Spij uhti (siostro) spij. Zebyc wyrosla i byla piekna jak.. (tu szukaj stosownego slowa)... jak samochod!

Eh mezczyzni:) ... to moze jednak ktoras wolalaby zostac przy szkapie?:)

Turysto, zapukaj do naszych drzwi...

2011-06-13T05:24:00.000-07:00

Pozostajac w kregach wypoczynkowych - dzsiaj bedzie reklama, ale nie wazelina - choc czasem mi sie tak kojarzy niektorych (wielu? wiekszosci?) Algierczykow przesadne umilowanie ziemi swej. Fajnie nagrany filmik, bardziej o atmosferze Algierii niz jej atrakcjach turystycznych - nie wiem jak Wam, ale mi sie sposdobal. No i Sahara - eh, zobaczyc i umrzec jak mawia Lulu'ah :).

Czas na relax

2011-06-12T09:51:00.000-07:00

Zaczynaja sie wakacje. Powoli - bo niektore dzieciaki sie ucza, gimnazjum ma wolne , liceum pisze dzisiaj mature (tutejszy BAC), podstawowki jeszcze w trakcie egzaminow. Ja tez sobie wczesny urlop zrobilam. Poniekad przymusowy (miesiac pod znakiem przed-weselnych remontow nam uplywa) ale co tam - liczy sie! Nie za daleko mnie wywialo ale grunt ze z domu; takze spedzam sobie mily tydzien na miejskiej prowincji, czyli u szwagierki na drugim osiedlu, ktora mieszka wsrod wytesknionej przeze mnie zieleni. Dzieci maja kontakt z natura; poznaja mroweczki, komary, udomowiona jaszczurke, no i Sisi - rodzinna kotke przy nadziei. Ah, jest jeszcze uwielbiajacy dachowy bluszcz waz (byc moze wezyk , bo nie spotkalismy sie jak dotychczas ale slysze jego wygibasy na dachu).
Uwielbiam wakacje w Kelitus rowniez dlatego, ze spedzamy je w babskim gronie (szwagierki maja same cory); 'piżama party' po polnocy, popcorn w łóżkach, pichcenie w ogrodku mhajib i kesra na przenosnym gazowym palniku (nieodlaczny element kazdej algierskiej kuchni, zwany tabun), ktory rowniez zastepuje nam wieczorne ognisko. Takie oderwanie od codziennosci, poznawanie historii rodzinnych, tradycji, ploteczki. Poszlismy tez na spontan i wynieslismy do ogrodka telewizor, zeby dzieciaki sobie na playstation pograly - to chyba bylo juz przegiecie, bo tego wieczora zaskoczyl nas deszczyk:), nie dosyc ze cala kolacja, tabun, suszace sie pranie, dzieci:) - to jeszcze TV chybcikiem po schodach trza bylo targac. Ok, czlek sie uczy na bledach - nastepnym razem zostaniemy przy dmuchanym basenie jako atrakcji dla maluchow.

Po wakacjach mam jednak jeden zasadniczy problem - odzwyczajenie, a codzienne obowiazki staja sie koszmarnie dluuuugie...

Update: No i dziwily sie szwagierki po co te fotki robie:).

1, 2, 3 ...

2011-06-07T07:16:00.000-07:00

Viva Algerie?
Oj, oj. Kto widzial ten wie o czym dzisiaj bedzie. Post zupelnie nie zamierzony, niezaplanowany - ale powstrzymac sie nie szlo.
Pojechali do Marakeszu - zagrali, lub dokladniej zostali ograni. 4:0 dla Maroka, to dla Algierii sromotna porazka. Trener Behchikha wlasnie szuka nowej posady. Pojawily sie spekulacje, ze mecz kupiony (za co i od kogo?;)) albo, ze zawodnicy nie byli w formie (jasne, skoro na codzien graja w klubach europejskich to i sie zmecza).
Mecz ogladalysmy -tak sie zlozylo- w babskim gronie i nastawione na wydanie gromkich 'yo-yo-yoo' rzeczywiscie je wydalysmy, tyle ze na rzecz Maroka :). Zasluzyli, a co? Ale dla mnie, jako zupelnej anty-fance football'u mecz sie podobal. Takie zabawne zagrywki, bieganie (u Algierczykow chodzenie) po boisku, a moment kiedy dwoch zawodnikow sie o cos 'stuknelo' i nasz Algierczyk machnal tylko reka, przytulil i ucalowal w czolo Marokanczyka - eh... gdzie doswiadczy czlowiek takich doznan:)))). Ah, i jeszcze trener Algierii i jego "Cest pa possible", ktore odczytalam z ruchu warg, kiedy z odleglosci jednego metra nie trafilismy do bramki...
Ogolnie polecam mecze algierskiej reprezentacji zamiast jakis nudnych komedii czy sit-com'ow.

Pracująca kobieta

2011-06-02T09:22:00.000-07:00

Dzisiaj bedzie troche o kobietach, chociaz powinno raczej o dzieciach, bo to ich swieto wlasnie bylo. No nic, poczekaja na swoja kolej... za rok:).

Czy Algierska kobieta zadnej pracy sie nie boi? Slyszalam juz setki razy: "Algierskie kobiety lubia pracowac. Algierskie kobiety dobrze pracuja"- co nalezy rozumiec, ze poza nasza Algieria kobita zbija baczki caly bozy dzien. No i zeby bylo weselej, to zostalam nawet kiedys obdarowana okresleniem "ooo, teraz to juz pracujesz jak Algierka!". Wielkie wooo albo booo :).
Ale nie o tym, nie o tym. Bo o tamtym. W Algierii jaka znam kobiety wlasciwie dopchaly sie juz wszedzie, nie ma zbyt wielu stanowisk, ktore bylyby domena wylacznie meska. Byc moze nie w kazde algierskie miejsce pracy zdazylam juz swoj polski nos wsadzic, tak wiec jedynie to, co wiem i widzialam niniejszym opisze.

Migawki, ktore utkwily w pamieci to...

Babulka, ktora mnie trasportowala z sali porodowej na oddzial - zapamietalam ja, bo wprawa z jaka obijala mnie o kolejne drzwi wahadlowe zrodzila we mnie podejrzenie, ze jej prawo jazdy na te kozetke juz dawno wygaslo:).
Lub inny obrazek. Mloda kobieta na skrzyzowaniu - nie zadna tam zdezorienotwana prowincjuszka, o nie. Ta akurat wlasnie kierowala ruchem ulicznym. Policjantka w krotkiej (choc nawet nie wersja mini) spodniczce to jednak w algierskich realiach bardziej powod do dezorientacji kierowcow, niźli ich "aniol-stroz-prawa".
Inna opcja kobiety pracujacej to panienka sprzedajaca kosmetyki w centrum handlowym. Dlaczego zapadla mi w pamiec? Chyba z uwagi na reklame owych kosmetykow rozciagajaca sie jak okiem siegnac na jej buźce:).
Nasza lekarka rodzinna - bo fajna jest i rozumiala od samego poczatku moj spolszczony algierski. I obalila wiele stereotypow, zeby nie powiedziec zabobonow, ktore tu i owdzie fumkcjonowaly w moim otoczeniu. Chocby te nieszczesna herbatke, ktorej podczas ciazy pic nie nalezalo :).
Moje nauczycielki z meczetu, ktore zarazaly swoim optymizmem i jakims takim pogodnym usposobieniem, ze nie sposob bylo je z rownowagi wyprowadzic. Ktore radzily sobie zarowno ze zgredliwoscia starych babulek jak i łobuzerstwem malych dziecmi.

W sumie wydaje mi sie, ze zawody w ktorych przoduja (przynajmniej ilosciowo) kobiety, to te zwiazane ze sluzba zdrowia i szkolnictwem. Rowniez typowo damskie 'broszki' jak fryzjerki, manikiurzystki, beauty-salonki sa w rekach kobiet. Cos, co na moj gust mogloby ulec zmianie to ci panowie wykrzykujacy na bazarku "Biustonosze 200 dr. Kupujcie! Okazja!".

Wa ahiran (czyli 'wreszcie/nareszcie) - pracujaca pani domu. Etat dostepny/mile widziany dla kazdej kabiety. Wakacje - nieprzewidziane. Płaca - w zadowoleniu rodziny i usciskach dzieci. Mozliwosci awansu - nieograniczone:).
Wiekszosc kobiet pracujacych zawodowo lub nie, chcac lub nie i tak na powyzszym stanowisku ląduje. Chociaz nie - slyszalam o jednej arosie, ktora oswaidczyla rodzinie meza, ze w domu pracowac nie bedzie, poniewaz (uwaga!) jest piekna - i to powinno wystarczyc:). Coz, trafio sie mezowi...

Codziennosci mnogosci

2011-05-24T08:27:00.000-07:00

Probuje ogarnac to wszystko. Pierwsze dziecko to maly sajgonek. Z drugim - to prawdziwe tsunami:). Choroba zwana 'brakiem czasu na wszystko' dokucza jak nigdy, infekcja o wdziecznej nazwie 'zrobie to jutro' pastwi sie nade mna. Ale nic. Gorsze rzeczy sie moga czlowiekowi przytrafic:). Ide w zaparte i bede pisac. Inshallah - jak Bog da. Bo przeciez jutro moze mnie tu nie byc, badz z bardziej przyziemnych rzeczy - skonczy sie oplata za internet i wspanialomyslnie mnie odlacza. Nie to, zebym sie oburzala - to o wiele przyjemniejesze dla portfela, niz polskie doliczanie oplaty za opoznienie.

No wiec (uwaga szczeg. do maturzystow - nie zaczeliscie od tego zdania na polskim?:)) wszystkim zaciekawionym, co tez w Algierii nowego powiem krotko - nowego nic sie nie dzieje - to tylko moje pojmowanie rzeczywistosci sie zmienia. Czlek sie starzeje, a dokladniej przyzwyczaja do pewnych rzeczy, z innymi sie zzywa, tak ze staja sie jego czescia. Ot, chocby te 'yo-yo-yoy', ktore wlasnie rozbrzmiewa za oknem. Dawnymi czasy bylabym podekscytowana - znowu wesele w sasiedztwie? a dlaczego tak krzycza, a dlaczego we wtorek? itd. A teraz nawet nie zwrocilam uwagi, dopoki dziecko mi sie nie obudzilo zdziwione halasem.

Mowia, ze punkt widzenia zalezy od punktu siedzenia - a ja sie 'zasiedzialam' w Alg. Obroslam algierskoscia jak to na emigracji bywa. Trzymam sie smiesznych rytualow, ktore do niedawna przedmiotem kpin moich byly. Wypytuje po raz setny, czy rodzina gosci "la bas'uje" i na pozegnanie karze pozdrowic matke, siostre i sasiadke, mimo ze widzialam sie z nimi wczoraj.

Sa jednak sprawy, ktorych chyba nidgy nie strawie - na liscie kroluja niewywiezione smieci, zalatwianie wszystkiego i wszedzie poprzez znajomosci, no i zeby za powaznie nie bylo - te makijarze weselne, oj:).

Jak feniks z popiolow...

2011-05-24T08:03:00.000-07:00

Gdzies tam w zakamarkach komorek szarych kolatal sie zamiar, chec szczera lecz nie poparta zadnym dzialaniem - powrotu do pisania, do bazgrolow o tym, tamtym i o niczym. O zycia sztuce. O przetrwaniu. O zwyklych ups'ach i down'sach. O slicznosciach. O psotach dzieci. Coby mowy/slowa pisanego, ojczystego nie zapomniec. Coby zatrzymac czas, chocby wirtualnie.
Moze wiec bedzie bardziej o zyciu, mniej informacjnie. Bardziej sentymentalnie. Ode mnie. Bo juz coraz mniej jestem Polka, ktora wyjechala do Algierii - a bardziej Algierka, ktora przyjechala z Polski. Tu uklon w strone mojej 'baladiji' zeby sie pospieszyla z wydaniem paszportu. Chocby dlatego, ze za darmoche reklamuje Algierie w necie:).

Czlowiek jest tym, o czym... bloguje?

2011-05-22T07:38:00.000-07:00

Mozna byc zapalonym podroznikiem i blogowac o swoich wojazach. Mozna byc wysmienita kucharka i dzielic sie swoimi przepisami z amatorami. Mozna byc dekoratorem wnetrz i pokazywac innym mozliwosci przeobrazen. Mozna byc poeta i swoim natchnieniem inspirowac innych. A mozna byc zwykla Polka, ktora przeprowadzila sie do niezwyklej Algierii i zaczela blogowac - myslac, ze to kogos zainteresuje... :).

Kiedy powiem sobie dosc?

2010-04-14T04:42:00.000-07:00

Chcialabym podziekowac czytelnikom bloga za ponad roczne zainteresowanie, komentarze i mnostwo pozytywnego jak i krytycznego feedback'u. Z powodow niezaleznych zawieszam jednakze kontynuacje postow na blizej nieokreslony czas; byc moze kiedys blog sie reaktywuje ale w chwili obecnej cierpie na zupelny brak czasu na jego prowadzenie.
Pozdrawiam was serdecznie,
Autorka

Arosine metamorfozy

2010-04-03T14:42:00.000-07:00

Dzisiaj wzielam na dywanik weselne arosy i ich wytworne kreacje. Zawsze sie zastanawialam, czy nie nudzi im sie te ciagle zmienianie wystroju, co potwierdzila jedna ze szwagierek mowiac, ze po zmianie swojej 8 sukni miala juz dosyc i 2 pozostalych juz nie zalozyla. No, zuch dziewczyna ;).

Zaczniemy od zestawu charekterystycznego dla stolicy, czyli obowiazkowa chusta zawiazana do tylu, czarny zakiecik wyszywany na zloto plus warianty - pumpiaste przedpotopowe spodnie, rownie przedpotopowa spodnica, ktora wyglada jak worek z podloznymi nacieciami na nogi lub zwykla spodnica z satyny no i zlota bizuteria.

Skromna, jak na algierskie gusta suknia reprezentantki 'plemienia' Szaui.

Jedna z najbardziej znanych sukien kabilskich - oczywiscie mnostwo srebrnej bizuteri i ... bose nogi.

'Najbogatsza' kreacja to chyba ta z Tlimsen. Kiedy juz nic nie da sie nigdzie dodac to wiadomo, ze arosa jest gotowa ;).

Berberska panna mloda nie szaleje ze zlotem i pewnie dlatego mi sie podoba.

Kaftan rodem z Maroka na dobre zagoscil w algierskich salach weselnych; przerozne kolory i wariacje lacza szerokie rekawy i rownie szeroki pas.

A to wspolczesna wersja kreacji z Annaby/Konstantyny. Material w sam raz na upalne algierskie lato :).

Oczywiscie nie jest przymusowym obowiazkiem by ubierac wszystkie podczas kilkugodzinnej uroczystosci weselnej. Niektore arosy zadowalaja sie trzema, za to inne dodaja do powyzszych: typowa 'europejska' biala suknie slubna, suknie wieczorowa w dowolnym kolorze, kostium zakiet+spodnie/spodnica, pakistanskie szarwar kamis; indyjskie sari lub tradycyjna syryjska suknia.

Czy sie ciesze, ze slub bralam w Pl, a nie w Algierii? Zdecydowanie, TAK ;).

Ciazarowki po algiersku

2010-03-30T19:56:00.001-07:00

Te magiczne 9M to dla algierskich przyszlych mam czas szczegolny; obchodzi sie z nimi jak z chinska porcelana, ktora choc delikatna moze tez miec rozne dziwne, niezrozumiale 'wzorki'.

Zatem ciazarowka:

- nie moze absolutnie nic podnosci, przesuwac, w tym wlasnych rozwrzeszczanych dzieci,
- przyszla mama, chocby nie wiem co ale MUSI miec jakies zachcianki; nawet jakby nie miala to powinna dla swietego spokoju cos sobie wymyslic, by dac innym szanse na dokarmianie i zarobienie hasanatu,
- moze spac do polodnia bez niczyjego zdziwienia,
- toleruje sie jej wszelakie humorki i inne herezje; jesli zamarzy sie jej kurczak z grila w srodku nopcy to biedny maz musi sie strescic, bo przeciez 'dziecko' nie moze czekac; jesli ma ochote siedziec caly dzien w zaciemnionym pokoju to tez nic w tym dziwnego - maz przeciez moze sobie poswiecic komorka ;),
- zakaz picia ... herbaty! Ze niby tradycyjny algierski szaj ma jakies wlasciwosci niesprzyjajace zarodkowi,
- nie moze przyjmowac pozycji kucznej - nie zeby na 9 miesiecy turkish style WC zmieniano na sedes :),
- nie moze tanczyc (no moze polonez by uszedl), ani chodzic przyspieszonym krokiem,
- zakaz dluzszych spacerow do 9 m-ca, potem niestety codzienne spacery, a po przekroczeniu terminu to juz nie ma przebacz - od switu az po zmrok ;).

Spotkanie dla muzulmanskich 'expatek'

2010-03-27T04:45:00.000-07:00

Jesli ktos sadzi, ze na spotkaniu dla 'zagranicznych' muzulmanek moze sie do woli nagadac w przyzwoitym angielskim to sie bardzo myli. Ja tak sobie zakladalam, gadajac troche sama do siebie jeszcze przed wyjsciem w celu przypomnienia akcentu :), a tu sie okazalo ze gdyby nie tesciowa (tlumaczaca z arabskiego i francuskiego na 'nasze' czyli Dardze) to niewiele bym zrozumiala.

Spotkanie organizowalo Ministerstwo d/s Religii, wiec nie dziwila obecnosc policji i obstawy w cichym zwykle Dar Al-Iman. Jego Ekscelencja, czyli szanowny pan Minister wyglosil mowe, na ktora zreszta sie spoznilismy i w sumie dobrze, bo pan 'od kamer' zdawal sie nie rozumiec, ze co niektore niewiasty moga sobie nie zyczyc pokazania w wieczornych wiadomosciach. Moj synek za to chyba sobie zyczyl, bo harce jakie zaczal wyprawiac nie mogly umknac niczyjej uwagi.

Mottem spotkania bylo 'Umacnianie wiezi pomiedzy przyjezdnymi muzulmankami, a algierskim narodem' (szumna nazwa nadana przeze mnie). Milo bylo nasluchac sie komplementow i zachwytow, poczuc sie jednoczesnie jak gosc i jak 'swoj'. Kilka siostr opowiadalo o swojej podrozy do islamu i dzielilo sie wrazeniami z przyjazdu do Algierii. Dziewczyny recytowaly Koran, pieknie i bezblednie, co zachwycilo algierska publike. Zaserwowano nam przekaski do kawy, a po modlitwie ugoszczono wystawnym obiadem. Jakby tego bylo malo, na zakonczenie konferencji obladowano nas prezentami - tlumaczenia Koranu, ksiazki kucharskie, ksiazki o tematyce religijnej, piekna szklana ozdoba do postawienia na szafce, obraz przedstawiajacy tradycyjne wyroby ze srebra, symboliczna roze i oczywiscie paczki ciasteczek.

Najfajniejsze bylo oczywiscie to, ze wreszcie moglam spotkac osoby znane tylko z sieci i przyczepic twarze do konkretnych imion. Spotkanie zdominowaly Niemki, bylo kilka Francuzek, Belgijek, jedna Polka (plus polowa jej synka :)), Turczynki, Zanzibarka i sporo Algierek. No i oczywiscie nasza miedzynarodowa dzieciarnia :).

Zarowno ja, jak i tesciowa - o synalku nie wspominajac, bo sie wyszalal za wsze czasy - bylysmy zachwycone; pomysl przedni, towarzystwo przemile, a i pamiatki urocze. Jeszcze tam wrocimy inshallah...

Bal i po balu

2010-03-22T14:33:00.000-07:00

Bylo, oj bylo juz o weselach - ale wracajac dzis z pierwszego po powrocie nie moglam sie powstrzymac od napisania slow kliku.
Po pierwsze, po raz pierwszy bylam na przyjeciu weselnym w meskim towarzystwie: prosze szczeki podniesc - chodzi o mojego synka. Niestety te 'oczko w glowie' potrafi skutecznie zamienic plany dobrej zabawy na 'koszmar podkradania innym ciasteczek, tudziez napojow i herbat'! Przmilczymy rewizje torebek innych 'cioc' w poszukiwaniu zagubionego cukierka i tego typu akcje.

Poza tymi mankamentami wesele bylo bardzo udane - na zywo gral zahidzabiony girsband z tamburynami (duff), a reszta towarzystwa przyklaskiwala i wydawala z siebie spontaniczne 'jojojo'. Arosa raczyla co i rusz zaskoczyc nas nowym wcieleniem (w sumie chyba 5 kreacji - charakterystycznych dla poszczegolnych regionow Algierii, jak tez Maroka); co ciekawe najblizej spokrewnione niewiasty tez zmienialy outlook wraz z arosa i niedoswiadczonym obserwatorom ciezko bylo rozpoznac, czy to nowy biesiadnik czy juz wycmokany ;). Oprocz akcentu polskiego (czyli mnie) byl tez orientalny, czyli Chinka z dziatkami, no ona raczej za rodowita Algierke uchodzic nie mogla, za Chiny ... ooops przepraszam, bez obrazy :).

Serwowano glownie slodkosci (kuskusowa kolacja odbyla sie kilka dni wczesniej) i ku mojemu zdziwieniu pizze na francuskim ciescie do gazuza - ponoc to najnowsza la mode. Dzieci dostawaly dodatkowo torebki cukierkow, lizakow, batonikow i innych balonikow (stad wspomniane zachowanie synalka). O tancu wspominac nie bede, bo wiadomo ze Algierki walca raczej nie potrafia - glownie praca bioder, na ktora to synkowi zaslanialam momentami oczy :).

Wrocilismy obladowani ciachami 'na wynos' czyli pieknie zapakowanymi tradycyjnymi slodkosciami, plus misiwak (szczoteczka do zebow z drzewa aarakowego) i Hinsul Muslim (ksiazeczka z suplikacjami - woow) dla kazdego goscia.

Nastepny ars szykuje sie w czerwcu, oj wtedy to nawet klimatyzacja nie pomoze, ale przezyjemy daj Boze...

Algieria od kuchni

2010-03-10T09:44:00.000-08:00

Mala prezentacja algierskich potraw, tudziez charakterystycznego dla regionu zarelka.

A kto zna wszystkie dania - ten Algierczyk! ;)

Algierskie metody wychowawcze

2010-03-07T02:57:00.000-08:00

Z moich obserwacji wynika, ze stosuje sie trzy generalne (i skuteczne) metody wyegzekwowania posluszenstwa ze strony mlodszego pokolenia:

1. Metoda na wujka Muhammada.
2. Na harise.
3. Negocjacyjna.

Ad 1. Na kogos musialo pasc - wiec padlo na jeszcze nie-dzieciatego szwagra. Postrach dzieci wcale taki straszny nie jest ale potrafi zrobic na nich wrazenie i wystarczy ze zmarszczy brwi i juz zalega cisza. Mozna tez zastosowac -rownie skutecznego- straszaka: 'Uwaga, wujek Muhammad spi!', 'Uwaga, wujek Muhammad zaraz wroci' itd. Dziala!

Ad 2. Ciekawe i bardzo skuteczne dzialanie tej metody polega li tylko na wyjeciu z lodowki sloiczka harissy (super ostrej pasty paprykowej); dziecko uspokaja sie natychmiast, nawet nie trzeba odkrecac nakretki.

Ad 3. Najprzyjemniejsza dla maluchow metoda negocjacyjna to uniwersalne 'Zrob to i to, a dostaniesz ciasteczko/jogurt/puszcze ci bajke/pojedziemy do zoo' itd. Niezbyt wysokie loty wychowawcze ale jesli chce sie uniknac naglosnienia i spokojnie kontynuowac swoje owczesne zajecie - godna polecenia.

W skrajnych przypadkach stosuje sie jeszcze metode 'na klapek' - skuteczna, choc bolesna i wymaga dodatkowo szybkiej reakcji, bo rozrabiaka zwykle biega szybciej niz mama ;).

Ah, no i zapomnialabym - Algierczycy baaardzo kochaja dzieci :) ...

Ania, Anusia, Anulka...

2010-03-03T06:14:00.000-08:00

Algierczycy, podobnie jak Polacy maja smykalke do zdrabniania slowek, imion (nie tylko maluchow) w szczegolnosci.
I tak -podaje rodzinne przyklady- powstaja przerozne monosylabowe neologizmy;

Imiona damskie:
- Siham: Susu
- Dunya: Dodo
- Firial: Fifi
- Zoubida: Zuzu
- Szeherezade: Szeha
- Fatiha/Fatima: Fati
- Meriem: Mimi
- Rumeysa: Ruru

Imiona meskie:
- Muhammad: Muh, Hamimed
- Zakariyya: Zaku
- Abdullah (i cala reszta imion meskich zaczynajacych sie od Abd - w tym znaczeniu: Sluga Allaha): Abdu
- Bilal: Bili
- Ibrahim: Brahim
itp. itd.

Nie powinno wiec dziwic, ze piekny arabski zwrot 'Ya ummi' (O mamo! - Wolacz, ktorego uzywa sie w polaczeniu z normalnym tonem glosu) stal sie w algierskim wydaniu zwyklym, wykrzykiwanym co chwila 'Yemmaaaaaaaa!'.

Uff, ja zas sie ciesze ze Sary po algiersku zdrobnic sie nie da. Tesc (Ali) tez chyba jest zadowolony, ze nikt na niego Alek nie wola :).

Wyciagnij pomocna dlon...

2010-03-01T06:12:00.000-08:00

Pukanie (po algiersku tap tap'anie :)) do drzwi o 11 rano jest raczej czyms niezwyklym; o tej porze goscie nie przychodza wiec zastanawiam sie - kto to moze byc? Ktos poszedl otworzyc drzwi i nagle widze ze nastapilo jakies niezwykle ozywienie; szwagierki biegaja z gory na dol, arosy przekrzykuja sie poszukujac czegos, tesciowa przewraca szafe do gory nogami. Co sie dzieje?
Otoz przyszla pewna znajoma 'halti', ktora potrzebowala wsparcia w trudnej sytuacji (maz zmarl kilka lat temu, a ona zostala sama z trojka uposledzonych dzieci) nie prosila jednak o pieniadze ale o cokolwiek czym mozemy ja wspomoc. Znalazly sie wiec w miare niezniszczone ubrania, paczki kuskusu i makaronu, chleb (ktorego halti zjesc nie mogla, bo nie miala zebow), mydelko i inne tego typu rzeczy codziennego uzytku. Kobieta wyszla ze lzami w oczach i z wypelniona torebka.
Wzruszylam sie, patrzac jak niewiele moze zdzialac tak wiele.

Dla porownania jednak; jakis czas po tej wizycie zjawila sie jakas babulka proszac o sadaqa (jalmuzne) - ale na pytanie czy potrzebuje jedzenia odparla, ze przyjmuje tylko pieniadze (ciekawe czy zaakceptowalaby Visa lub Mastercard?). No i odeszla z kwitkiem ;).

Spotkanie w Algierze

2010-02-25T12:07:00.000-08:00

Wszem i wobec oglaszam, ze 20 Marca br. odbyc sie ma inshallah spotkanie dla 'zagranicznych' muzulmanek, ktore mieszkaja badz akurat przebywaja w Algierii. Spotkanie organizuje Ministerstwo d/s Religji przy wspolpracy ze stolecznym Uniwersytetem Szariackim dla kobiet. Spolecznosc algierska chce w ten sposob uhonorowac kobiety-konwertytki, ktore zdecydowaly sie zamieszkac w Algierii; a jest takowych o dziwo coraz wiecej :0).

Zapraszam!

Hotel 'Gromada'

2010-02-24T04:54:00.000-08:00

Bedzie to rzecz bardziej o gromadzie niz o hotelach, czyli algierskie domy wielo-rodzinne. Przyznam, ze wiele osob nie bardzo chce wierzyc i przechodzi to ich wyobrazenie, ze mozna mieszkac w jednym domu z liczna rodzina.
Ma to swoje zalety i wady, a ja - jako ta niepoprawna optymistka zazwyczaj skupiam sie na tych pierwszych i wielce sobie cenie mieszkanie w tytulowym hotelu. Plusy:

- samotnosc i smutek nie grozi, bo zawsze sie znajdzie ktos, kto akurat w dolku nie jest i bedzie w stanie pocieszyc,
- pomocna dlon - w razie jakiejkolwiek 'awarii' czy to zdrowotnej czy finansowej mozna liczyc na bezinteresowna pomoc najblizszych - nie musi mama/tesciowa/siostra przyjezdzac z odleglego miasta by zajac sie chorym lub jego dzieckiem. Poza tym, znajac problemy innych czlonkow rodziny latwiej jestesmy w stanie im pomoc, nawet jesli o to nie prosza.
- kuchnia - jesli skonczyl sie obiad w garnku ale nie kazdy zdazyl sie najesc ,to zawsze mozna zobaczyc co szwagieka na pieterku ugotowala- wilk syty (bo zjadl) i owca cala (bo wilk pochwalil ze gulasz przepyszny :)). Nie wspomne juz o uczeniu sie gotowania w ogole, a algierskich dan w szczegolnosci i o pozyczaniu soli lub cukru bo sie akurat musialy skonczyc :). No i najprzyjemniejsza rzecz, czyli wspolne biesiadowanie i rehotanie.
- potomstwo - po coz zlobek czy przedszkole, skoro wersje mini ma sie w domu. Dzieci sa przyzwyczajone do siebie od malego i wiez ktora je laczy od przyslowiowego 'placu zabaw' pozostaje zwykle na cale zycie.
- wyprawy na zakupy - chociazby, czy gdziekolwiek indziej (kiedy nie chcemy dzieci ze soba zabierac); znajdzie sie i baby sitter i osoba towarzyszaca, ktora doradzi, podniesie siatki, ponarzeka na wysokie ceny.
- nauka jezyka - nie ma lepszego sposobu niz kontakt z zywym jezykiem no i ... zywymi Algierczykami.

Minusy:
- prywatnosc - to chyba najwieksza zmora, bo by chocby wyjsc do WC w srodku nocy trzeba sie ubrac przyzwoicie,
- jesli sie trafi na niezbyt przyjemnych in-laws'ow to wspolna egzystencja moze byc naprawde uciazliwa; zgrzyty moga wystepowac na lini tesciowa-synowa, a do tego jeszcze pomiedzy arosami. Zwykle w takich wypadkach albo stawia sie na wytrwalosc i cierpliwosc, albo po prostu w miare mozliwosci szuka oddzielnego lokum :).
- indywidualizm - w pewnym momencie automatycznie czlowiek dostosowuje sie do otoczenia i bycie indywidualista (zachowanie, sposob bycia, czy chocby zamilowanie do ostrych potraw, ktorych reszta rodziny nie trawi) moze byc dla siebie i innych uciazliwe :).

Czy w Algierii swietuje sie Mauliid an-Nabii?

2010-02-21T06:09:00.000-08:00

Po powrocie z przedwczorajszej modlitwy piatkowej chcialam sprawdzic czy moja najmlodsza szwagierka Assja przysypiala podczas hutby (kazania poprzedzajacego modlitwe). Jako ta czepiajaca sie matrona zapytalam od razu: 'A o czym bylo kazanie?'. Assja oczywiscie wiedziala; hutba byla o swietowaniu urodzin proroka Muhammada (pokoj z nim); wiedziala tez - zanim imam kazanie rozpoczal- ze to 'swieto' jest innowacja religijna i nie ma podloza w islamie (czytaj tu i tu). Coz jednak z tego, ze sie wie ale nie stosuje? Bo przeciez Algierczycy na tyle uswiadomieni religijnie sa, tyle ze old habits die hard ;).

Tak wiec bez wiekszego zdziwienia oczekuje, ze 26 bm bedzie slychac wystrzaly z petard i puszczanie sztucznych ogni. Ci bardziej przywiazani do wiekowej tradycji niz do religji organizowac beda rodzinne przyjecia, przyozdabiac konczyny dolne i gorne henna :), lub przynajmniej zaserwuja do popoludniowej kawy specjalne 'ciacho' - tamine, ktora podaje sie zwykle z okazji narodzin dziecka. W TV bedzie mozna obejrzec relacje z okazyjnych imprez, recytacji Koranu i koncertow 'muzyki sakralnej'. Wielu Algierczykow utrzymuje, ze w ten sposob naprawde honoruja Proroka, zapominajac o tym, ze on sam nigdy swoich urodzin nie obchodzil i nie nakazywal takich praktyk. W islamie bowiem obowiazuje generalna zasada: w sprawach zwiazanych z aktami czci mozna praktykowac tylko to, co zostalo wyraznie nakazane; zas w sprawach 'ziemskich' dozwolone jest wszystko; o ile nie zostalo wyraznie (badz przez analogie) zakazane.

Algierskie jazdy samochodowe

2010-02-20T13:27:00.000-08:00

To ze stoleczne swiatla uliczne mozna policzyc na palcach jednej reki wiedza juz prawie wszyscy. Jednak podczas dzisiejszej wyprawy do pobliskiej (zakorkowanej ze wzgledu na prace nad tramwajowa trasa) Muhammedii zauwazylam, ze Algierczycy naprawde sobie z tym niezle radza; zadnego wypadku po drodze, ze powoli ale jakos sie ruszalismy uzywajac w zasadzie w miare potrzeby tylko klaksonu (by obudzic jadacego przed nami kierowce) lub gestow ( pomachanie dlonia znaczy 'przepusc mnie Pan bo sie spiesze'), ewentualnie strun glosowych ('Blaql ya ahi!' - 'Zwolnij bracie!'). Stojacy tu i owdzie drogowcy wydelegowani do kierowania ruchem zajeci byli bardziej pogadana (kto z kim ostatnio gral i czy wygral?) niz rzeczywista praca.

Nie do pomyslenia jak to by moglo funkcjonowac w polskiej stolicy...

Na zdjeciu: takie 'drzewko' mogloby stanac w centrum jako obiekt turystyczny.

Biuro Rzeczy Znalezionych

2010-02-13T12:08:00.000-08:00

Seria 'nieszczesc' zaczela sie od mezowskiej czapeczki, ktora to po raz ostatni byla widziana na glowie synka wychodzacego z pokoju i oznjamiajacego, ze niesie ja dla Abi. Czapeczka przez dwa dni nie dawala znaku zycia, a ja poprzewracalam do gory nogami caly pokoj, plus droge z pokoju do hall'u, w ktorych przebywal owczesnie maz. Nici z poszukiwan, bo czapeczka spokojnie lezala w moim pokoju, tyle ze za zaslonka, ktorej wczesniej nie bylo potrzeby zasuwac. 1:0 dla mnie.

Potem przyszla kolej na mezowki (znowu) kamis. Tym razem wine biore na siebie; udajac sie do pokoju tesciow - w celu ktorego nie pomne - zauwazylam na krzesle kamis meza, ktory byc tam zupelnie nie powinien! Zabralam do siebie; jednak po nalozeniu maz stwierdzil, ze brakuje dokumentow i pieniedzy ktore zostawil w kieszeniach! Znowu przewracanie do gory nogami calego pokoju, plus pokoju tesciow :). Sytuacja wyjasnila sie dopiero wieczoram, kiedy okazalo sie ze jeden ze szwagrow ma idendyczny kamis, tyle ze o numer mniejszy - co wyjasnilo poranne zdziwienie meza, ze rekawy i dlugosc jego wdzianka sie zmniejszyly. Moja wina - szwagier wspanialomyslnie wybaczyl moje lepkie rece :).

Kolejna zguba to szczotka - taka zwykla do szczotkowania dywanika badz butow. Pozyczona od szwagierki z zamiarem oddania za godzine - przenocowala kilka nocy w naszej lazience, a kiedy w koncu postanowilam oddac ja wlascicielce okazalo sie ze zniknela! Nawet nie zaczelam poszukiwan tylko od razu kieruje sie do szwagra, ktory zwykle zabiera 'cos do umycia samochodu' i gubi po drodze, badz podejrzewam pozycza kolegom w potrzebie. Szwagier zaklina sie ze nie wzial, wierzyc mi sie nie chce ale nic. Podpuszczam Assje zeby poszla podpytac wlascicielke czy szczotki gdzies nie widziala. Uff okazuje sie, ze wlascicielka zguby poszukujac rzeczonej szczotki w poznych godzinach nocnych sama ja wziela, nie chcac mnie budzic z tak blachego powodu. A zesz...

Aktualnie zas jestem na etapie poszukiwania swojej szczoteczki do zebow, widzianej po raz ostatni w reku synalka (znowu!). Uzebienie na tym cierpi, wiec jesli sie nie znajdzie do jutra to zdecydowana jestem wydac te 40 dh na nowa :).

Home sweet home.....

2010-02-10T07:25:00.000-08:00

Niestety takiego przyjecia oczekiwac mogli tylko czlonkowie algierskiego teamu po pamietnym zwycieztwie nad Egiptem ;). Na mnie i moich Panow czekala za to wyteskniona tesciowa, szwagier i jego znajomy - pracownik lotniska, dzieki ktorego uprzejmosci po paru minutach od ladowania bylismy juz w aucie.
A co sie w Algierii zdarzylo zmienic? Pierwsze wrazenia (po ciemku - 1 w nocy) to obmalowane murki na kazdej ulicy w emblemat flagi narodowej (a pewnie ze przesada), smieci niestety nadal niekonsekwentnie sprzatane, przyuliczny stragan w owocami jak zawsze jeszcze czynny, choc panowie podpierajacy murki juz dawno poszli lulku.
Rodochy i usciskom nie bylo konca i mimo zmeczenia po calodniowej podrozy czatowalismy do rana.

Nie ma to jak w domu...

Co mnie tu trzyma?

2010-01-20T07:44:00.001-08:00

Na pewno nie zima:). Zegnajac sie powoli z soplami i zaspami zastanawialam sie, kiedy zatesknie za polskimi klimatami; byc moze nadejdzie czas, kiedy zaloze blog pod takim tytulem...

"Polska to taka piekny kraj" - mawial Zulu Gula. Fakt, musze zaprzeczyc wszelkim pogloskom, jakoby Polacy byli zamknieci i nietolerancyjni; w ciagu prawie dwoch lat z uwagi na swoj muzulmanski stroj i sposob bycia nie spotkalam sie z zauwazalnymi przejawami wrogosci.
Oczywiscie ludzie sie 'gapią', ale czego sie mozna spodziewac - jestem dla nich jak 'przenosne zoo' :). Nie jest to jednak szczegolnie uciazliwe: panowie otwieraja drzwi i ustepuja miejsca jako sedziwej damie, zas panie odprowadzaja - najczesciej wzrokiem - do konca ulicy, wiec trzeba uwazac, zeby szal sie przypadkiem nie przekrzywil, badz skarpetka na lewa strone nie byla zalozona:). Ze wgledu na 'uczepione u spodnicy' dziecko jestem czesto zaczepiana przez starsze babcie, wpadajace w zachwyt 'jakie on ma piekne oczy' i tego typu komplementy, przypieczetowane nierzadko jakims cukierkiem. Bardziej obeznani 'turysci' zapytuja, dla jakiego regionu jest charakterystyczny moj wy-stroj.
Takze moje wrazenia jako 'jedno-nogiej Algierki' sa zupelnie pozytywne. Czego bedzie mi brakowac? Oczywiscie - rodzinka i ulubione zarelko - nie do zastapienia:). Czego mi do tej pory brakowalo? Na pewno algierskiej atmosfery, zamkniecia 'przenosnego zoo', adhanu i (ku mojemu zaskoczeniu) kuskusu.

Drodzy czytelnicy, komentatorzy, reaktorzy i ogladacze obrazkow :)!

2010-01-11T23:50:00.000-08:00

Jestem w szoku, z ktorego bardzo ciezko mi jest wyjsc - i to bynajmniej nie dlatego, ze drzwi wyjsciowe od furtki oddziela mi polmetrowa zaspa sniezna :).
Otoz drodzy panstwo, tak sobie kalkulowalam, ze na tym morzu internetowych laczy na moja algierska wysepke trafia srednio dziennie jakis 1-2 rozbitkow. Powiedzmy sobie szczerze i badzmy realistami - Algieria to nie temat numer jeden w sieci. Takze mozecie sobie wyobrazic moje przeogromne zdziwienie, kiedy po tygodniu od zamontowania licznika okazalo sie ze 'Klimaty' mialy prawie 400 odslon! No tego bym sie po was nie spodziewala :).
Szczegolne pozdrowienie dla 'rodzinngo' Algieru, Annaby, Konstantyny i jakiejs oazy na Saharze:)
Pozdrawiam Was serdecznie.

Samolotem algierskie podroze...

2010-01-10T23:14:00.000-08:00

Gdzie by nie bylo - Algierczycy wszedzie sie dopchaja; tym razem niestety malo pocieszjace to miejsce, bo Algieria znalazla sie na liscie 14 'narazonych-na-full-body-scan' obywateli 'niebezpiecznych' krajow. Co na to sami zainteresowani? Bezpieczenstwo - bezpieczenstwem ale narod sie burzy; wiele osob na pewno zrezygnuje z podrozy samolotem (szczegolnie kobietki), no i biznes lotniczy na tym straci. Trudno tez oczekiwac ze 'inteligentna' grupa terrorystycza wybierze dla zmylki kogos z 'naznaczonych'. Po co wiec cale to zamieszanie? Przciez i tak podrozujac po Europie/USA, a majac w paszporcie wpisane Muhammad/Abdullah i bedac lekko opalonym (nie daj Boze brodatym) jest sie automatycznie traktowanym ze specjalnymi wzgledami :).

Przygody muzulmanow i chrzescijan na Czarnym Ladzie

2010-01-03T07:07:00.000-08:00

Dawno, dawno temu za dwoma pasmami gorskimi (liczac od Polski) i za jednym duzym morzem zyli sobie pustynni beduini. Od tego trzeba by zaczac chcac zrozumiec relacje pomiedzy muzulmanami a chrzescijanami w dzisiejszej Algierii. Od IV w.n.e. chrystianizacja wiekszosci owczesnych osad; slawny Augustyn z Hippo (dzisiejsza Annaba). Potem przyszedl czas islamizacji; od VIII w.n.e. caly Maghreb stopniowo poddawal sie wplywom islamu i tak stan rzeczy utrzymal sie przez kolejne stulecia.

Najwazniejsza zmiana demograficzno-religijna to czasy kolonialne i to wlasciwie ich pozostalosci maja najwiekszy wplyw na sytuacje obecna. Chrzescijanstwo bylo bowiem dla przecietnego Algierczyka religia najezdzcy, co wiecej: on jako muzulmanin byl represjonowany - zakaz nauki jezyka arabskiego, religii i ogolne represje ekonomiczno-spoleczne. To wszytko nie przyczynialo sie do powstawania pozytywnych stosunkow muzulmansko-chrzescijanskich. Jednakze w momencie odzyskania niepodleglosci Algieria 'wyprosila' Francuzow, ale nie chrzescijan jako takich. Jednak w uwagi na niezbyt liczna grupe tych ostatnich wiele kosciolow zostalo zamknietych, badz oczyszczonych i zamienionych na meczety. Wzajemne stosunki na plaszczyznie religijnej pozostawaly unormowane.

Ostatnie lata przyniosly jednak zaostrzenie sytuacji; kilka grup misyjnych zostalo poddanych obserwacji po tym, jak pojawily sie domiesienia o niedopuszczalnych praktykach konwersyjnych. Wyszlo na jaw ze stosowano przekupstwa, obiecywano wizy europejskie i w najgorszych przypadkach wymagano od konwertytow zbezczeszczenia Koranu, jako dowodu na prawdziwe porzucenie islamu. Wywolalo to fale oburzenia w spoleczenstwie i rygorystyczne zaostrzenie kar dla kogokolwiek propagujacego chrzescijanstwo lub posiadajacego materialy ku temu sluzace. Dodatkowo sytuacja polityczna - z jednej strony laczenie muzulmanow z terroryznem (i dzialania niektorych grup ekstremistycznych), a z drugiej decyzje wladz wielu krajow europejskich o utrudnianiu zycia swoim muzulmanskim obywatelom - komplikuje wzajeme relacje. Nadmienie wszak, iz wyznawanie i praktykowanie religii chrzescijanskiej jest jak najbardziej dozwolone i teoretycznie gwarantowane przez algierska konstytucje.

Czy zatem przecietni Algierczycy maja cos przeciwko chrzescijanom? Wydaje mi sie, ze nawet ci mniej swiatowi, czy nie-wyedukowani religijnie nie zywia do inowiercow urazy; w najgorszym przypadku wyrazaja zal slyszac, ze inni oddaja czesc obrazom, posagom czy ludziom poza Bogiem Jedynym. Zwykle jednak nie traktuja poszczegolnych osob wyznajacych inna religie z ostracyzmem, badz zniewaga. Spiecia na tej lini powiedzialabym naleza do rzadkosci, bardziej niz do codziennosci, gdyz islam zobowiazuje swoich wyznawcow do okazywania szacunku "Ludziom Ksiegi". Nie mialam jeszcze okazji spotkac algierskich chrzescijan, lecz z relacji innych wnioskuje, ze sa to 'bezkrwawe' rendes-vous. Na moim osiedlu jest tez jeden chrzescijanski konwertyta; zyje i ma sie dobrze, no moze nie cieszy sie nadmiernym szacunkiem, bo na pytania o powod konwersji nie bardzo potrafil odpowiedziec - stad uznano, ze po prostu nie grzeszy inteligencja.

Generalnie trudno jest odroznic niejednego muzulmanina od chrzescijanina; szczegolnie w wiekszych miastach, gdzie na ulicy zaobserwujemy caly wachlarz strojow, krojow i zachowan :). Najnowsze obliczenia szacuja, ze Katolikow w Algierii jest ok. 45,000, zas Protestantow 10,000. Najwieksze skupisko chrzescijan znajduje sie w okolicach kabylskiego Tizi Uzu (1-5 %), w stolicy natomiast pozostala jedna bazylika sluzaca glownie pracownikom dyplomatycznym - Notre Dame d'Afrique.

Lektura nadobowiazkowa :) - "Wolnosc religijna w Algierii":
http://en.wikipedia.org/wiki/Status_of_religious_freedom_in_Algeria

Swiateczny baranek

2009-11-24T23:45:00.000-08:00

Co ma wspolnego baranek wielkanocny z barankiem Eid'owym? Ano obaj ląduja na swiatecznym stole :), choc w nieco innej formie.
Poza tym wystepujacy w roli glownej podczas Swieta Ofiarowania (Eid al-Adha) ma wiecej zastosowan:
- sport: mozna z nim wyjsc na spacer, jesli sztuka trafila sie dosyc mloda to i na jogging,
- zoologia: uczymy szczegolnie mlodsze pokolenie, ze fajna sprawa baranka dokarmiac ale prawo natury dziala na wszystkich i posprzatac tez po nim trzeba,
- fryzjerstwo: okaz mozna wyczesac (nazelowac :)), no i obowiazkowo na grzywke zaaplikowac henne,
- obwieszanie balkonu: nie, nie zywym barankiem :) ale jego niejadalna czescia, czyli sciagnieta skora z wlosiem. Widok to przedni, kiedy maszerujac po osiedlu podziwiamy te, jakze pieknie pachnace i wygladajace ozdoby balkonowe :).
- wyprawka arosy: a tu sie baranek bardzo przydaje - suszy sie i myje welne, by np. skompletowac pannie mlodej porzadny, dwuosobowy materac.
- i wreszcie kulinaria: wszyskie zjadliwe (na jak dla kogo - glowa na przyklad, fuj!) czesci ciala mozna zgrilowac, ugotowac, usmazyc, w sosie, z kuskusem, ryszta,chrzehszuha, buzylufem (to z wspomnianej glowy) i co tak kto sobie wymysli.

Wszem i wobec (no moze z pominieciem R.I.P. baranka :)) - Saha Eidkum!

Znani Algierczycy

2009-11-23T09:54:00.000-08:00

Bez sztucznej nogi, klapki na oku, czy chocby kuraka na ramieniu - oto najslynniejszy pirat, jaki grasowal po Morzu Srodziemnym: admiral Barbarossa (zniekształcone Baba Oruç, czyli "ojciec Arudż").
W 1519 roku Barbarossa zdobył Algier i poddał swojej zwierzchności większą część Maghrebu. W swoim państwie sprawował despotyczne rządy, jednak prowadzona przez niego polityka przyczyniła się do rozwoju gospodarczego Algieru. W latach 1521-1534 udało mu się przekształcić Algier w kwitnący ośrodek korsarski. Zbudował też potężną flotę, którą wykorzystywał w pirackich operacjach prowadzonych w interesie Turcji.

No i teraz juz wiecie, skad sie wzial Barbarossa u boku Jonny Deepa w "karaibskich piratach" :).

Wojownicze kobiety 'ninja'

2009-11-20T03:53:00.001-08:00

Ninja to nick stosowany, zreszta przez samych muzulmanow, na okreslenie zakrytej po uszy (tu - oczy) kobiety-muzulmanki. Nie naleza do wiekszosci na ulicach Algieru, wiec bardziej zwracaja na siebie uwage.

Algierskie niqabki podzielilabym za trzy zasadnicze grupy:
- te, ktore chca - zwykle z pobudek religijnych, wyjatkowo z powodu brakow w urodzie lub zniksztalcenia np na skutek wypadku/ poparzenia, czesciej z powodu niechcianego pryszcza :),
- te, ktore bardzo chca - czesto na przekor rodzinie i to w bardzo mlodym (przedslubnym) wieku,
- te, ktore niezbyt chca - glownie pod presja meza, badz rodziny.
Bywa niestety, ze niqab jest wykorzystywany do zgola innych celow: zebraczki uzywaja go, by pozostac anonimowe, targowe zlodziejki - zeby nie wzbudzac podejrzen. Generalnie jednak niqabki ciesza sie wiekszym szacunkiem - tak kobiet, jak i mezczyzn.

Czy jestem za, a nawet przeciw? :). No coz, mimo iz naleze do tej pierwszej grupy (prosze strzelac - z jakiego powodu :)) to zachwalac nie bede. Komus, kto z przyjemnoscia i zadowoleniem nosi niqab nie trzeba tlumaczyc dlaczego; komus, kto nigdy nie sprobowal i uwaza to za idotyzm tez - bo to tak jakby osobie, ktora w zyciu nie widziala "baghsis'a" tlumaczyc jaki ma smak :).
Uchyle jednak niewtajemniczonym rąbka tajemnicy; jak sie zyje z kawalkiem materialu zaslaniajacym twarz? Wiekszosc moich szkolnych kolezanek jest niqabi, wiec musialam stac sie uwaznym obserwatorem, zeby przypadkiem na ulicy do takiej Neili nie powiedziec 'Salam aleikum Fatimo' :). Jak wiec odroznic ninja? Ano po kolorze i fasonie wierzchniego wdzianka (bo traktowany jako plaszczyk nie zmienia sie kazdego dnia :)) torebce, butach, sposobie chodzenia, gestykulowania no i wreszcie glosie. Nie wszyscy jednak wykazuja sie taka bystroscia umyslu:). Pewnego razu wybralam sie ze szwagrem (jako eskorta :)) na piatkowa modlitwe; mial na mnie zaczekac po zakonczeniu, bo nie znalam dokladnie drogi powrotnej. I jak ten Jas z Malgosia pobladzilismy zupelnie :). Szwagier widziac niqabke - w czarnym wdzianku i brazowych butach, mniej wiecej moich gabarytow: czyli wszystko sie zgadzalo - w otoczeniu kolezanek podazyl za nia, myslac ze to ja. Usmielismy sie, kiedy po pol godzinie czekania sama przydreptalam wreszcie do domu.

Ponizej przedstawiam algierski slowniczek kobiecych krojow (roznie sie nazywaja poszczegolne czesci garderoby, w zaleznosci od szerokosci geograficznej regionu, badz kraju):

- kwadratowa chusta - CHIMAR (nie myslic z 'oslem'; wymowa delikatnie sie rozni:))
- prostokatny szal - SZAL :)
- sukienka/abaya - HIDŻAB
- rodzaj okrycia zaslaniajacy kobiete od glowy do kostek, z otworem na twarz, wykonany zwykle z jednego kawalka materialu - DŻILBAB
- ogromna polac zoltego/bialego materialu, ktory jakims cudem bez agrafek sie utrzymuje - ubierajace to staruszki podtrzymuja go jedna reka pod szyja, druga w pasie, a gole nogi do polowy lydek sa odsloniete :0 - to widoczny na fotce HAJEK
- zaslona twarzy, majaca wyciecia na oczy lub prostokatny kawalek materialu na gumke, ew. bialy, haftowany trojkat (to moda wsrod staruszek) - NIQAB
- zaslona zakrywajaca cala twarz (wykonana z dwoch warstw cienkiego, przewiewnego materialu) - SITAR

Nie moja to broszka, wiec... w telegraficznym skrócie

2009-11-20T03:53:00.000-08:00

Algieria- Egipt 1:0 STOP Algierska ulica szaleje STOP Francuska (z duzym procentem Algierczykow) tez STOP Zamieszki - sa ranni STOP Boze, kiedy to sie skonczy? STOP

Oblicza wojny

2009-11-14T23:55:00.000-08:00

Krwawa plama na kartach niepodleglej Algierii - wojna domowa 1991-2002. Bezposrednia przyczyna - odwolanie drugiej tury wyborow parlamentarnych, w ktorych wygrana (z poparciem spolecznestwa) zapewnila sobie ISF i wprowadzenie przez wojsko stanu wyjatkowego. Dziesieciolecie walk o wladze, masowe emigracje i wiele ludzkich tragedii.

Historia o ktorej chce opowiedziec zdarzyla sie naprawde i na jej przykladzie wyobrazic mozna sobie atmostere tamtych niespokojnych czasow.

"Abdel Kader jak zwykle wyszedl z domu wczesnym rankiem. Idac w kierunku dworca autobusowego rozgladal sie uwaznie, aby nie natrafic na uliczny patrol. Jako kierowca rozklekotanego autobusu ma dzisiaj do pokonania trase Algier- Sidi Musa . Podstawia maszyne - wsrod pasazerow zauwaza Jasina, swojego dobrego znajomego: "Bedzie z kim pogadac" - mysli ucieszony.
Autobus ruszyl. Wyjechal ze stolicy w kierunku Sidi Musa. Mijajac kolejny gorski zakret Abdel Kader nagle uslyszal potezny huk i wystrzaly z broni palnej. Poczul ostry bol, kiedy jedna po grugiej 9 kul utkwilo w jego ciele - opadajac na kierownice zauwazyl jedynie katem oka Jasina, ktoremu jedna, jedyna kula przedziurawila skron. Kierowca stracil przytomnosc. Nie widzial juz, ze autobus jechal w kierunku przepasci i nie wstrzymywal oddechu jak inni pasazerowie, kiedy utknal pomiedzy dwoma drzewami majac juz przednie kola ponad urwiskiem.
Slyszac uporczywy dzwonek telefonu zona Abdel Kadera przerwala przygotowywanie obiadu dla swojej licznej gromadki. Na same haslo 'napad-maz-szpital' opadla na fotel, przeczuwajac najgorsze. Czekalo ja wiele miesiecy biegania po urzedach w celu otrzymania odszkodowania, czesty glod z powodu braku dochodow i czekanie az pozostajacy w spiaczce maz sie obudzi."

Nie bylam swiadkiem tamtych czasow i teraz wydaja sie takie nierealne. Tylko te dziury po sprzelaninach w scianach wielu domow i opowiesci innych przypominaja o rzeczywistosci tamtych dni.

Na zdjeciu: Policjant, cywil i samochod, ktory 'przezyl' wybuch. Nie kazdemu jednak bylo wtedy do smiechu...

Znani Algierczycy

2009-11-03T22:43:00.001-08:00

Buluggin ibn Ziri to zalozyciel algierskiej stolicy (944r. n.e.); ponoc od jego imienia pochodzi nazwa Algieru, moze troche naciagane - arab. al-Dżazair od ibn Ziri, juz bardziej ze stacja TV Al-Dżazira sie kojarzy :).

Rycina przedstawia Algier w 16 wieku n.e. - ciekawe co tam w ogole bylo 6 wiekow wczesniej?

Znani Algierczycy

2009-11-03T21:54:00.000-08:00

Abdelhamid Benbadis (1889-1940)

Jedna z czolowych postaci muzulmanskiego odrodzenia i algierskiej opozycji za rzadow kolonialnych, rodem z Konstantyny. W wieku 13 lat znal na pamiec caly Koran, studiowal na uniwersytecie Zeituna w Tunis, odbyl pielgrzymke do Mekki i podrozowal po wielu krajach arabskich. Po powrocie zalozyl Stowarzyszenie Algierskich Uczonych Muzulmanskich, pracowal jako dziennikarz znany z krytyki propagandy faszyzmu i anty-semityzmu; byl tez cenionym wykladowca z zakresu nauk islamu, jezyka arabskiego, literatury i historii.

Jak rozwiazac problem ubóstwa?

2009-11-01T23:41:00.000-08:00

"Dosyc!" - powiedzieli ostatnio mieszkancy stolecznego slamsu Dar esz-Szams i wyszli na ulice by zademonstrowac swoje niezadowolenie. Co robia wladze? Zamiast rozwiazac problem wysylaja policje z gazem lzawiacym. Ponizszy raport BBC pokazuje algierska polityke i ekonomie ostatnich lat.

Najzabawniejsza moim zdaniem jest wypowiedz Ministra Energetyki siedzacego w skorzanym fotelu swojego eleganckiego gabinetu, mowiacego ze 'wykonalismy kawal dobrej roboty, by rozwiazac problemy mieszkaniowe najbiedniejszych' :).

Czy wiesz ze...?

2009-10-31T21:34:00.000-07:00

Dzisiaj przedstawiam garsc info dotyczacych algierskich/semi-algierskich figur sportowych (z pominieciem ZZ oczywiscie:)) :

- Artur Partyka: nie sugerujmy sie nazwiskiem :), kto wie - reka do gory! - ze nasz polski skoczek ma algierskiego ojca?
- Ali Boulala: profesjonalny skateboarder (choc jak na Algierczyka, to pewnie bardziej z sandboardem sie kojarzy :)), o algiersko-szwedzkich korzeniach,
- Karim Kerbouche: gracz i zalozyciel narodowego teamu hokeja... na lodzie,
- Lahouari Godih, bokser wagi lekkiej (Algierczycy generalnie gołotowego wzrostu i postury nie są:)) pochodzacy z Oranu.
- Sofia Boutella: gimnastyczka z francuskiego teamu olimpijskiego, znana tez z zamilowania do hip-hopu i street dance, ma na koncie reklamowki Nike i H&M.

Czy do szkoły chodzą matoły?

2009-10-31T21:16:00.001-07:00

Edukacja w Algierii. Oj duzo by mowic, a wlasciwie narzekac. Niestety metody nauczania sa nieco przestarzale, a poziom raczej nie za wysoki. Powoli wydaje sie to zmieniac na lepsze, ale poki co szkoly nie daja uczniom optymalnych szans.

Ciekawostki:

- system szkolnictwa jest w zasadzie podobny do polskiego: przedszkole -podstawowka/gimnazjum (9 lat nauki) -liceum/technikum (3 lata) - studia (5 lat).
- w Algierii istnieja 43 uniwersytety, 10 collage'ow i 7 instytutow naukowych.
- szkoly prywatne - otwarto zaledwie w ciagu ostatniego dziesieciolecia, oferuja bardziej nowoczesny sposob nauczania i wykwalifikowana kadre pedagogiczna, np. saudyjska King Fahad School czy English School (Cambridge).
- w algierskim systemie edukacji nie ma czegos takiego jak lektury szkolne; nie widzialam jeszcze zaczytanego ucznia, a poza podrecznikami szkolnymi i Koranem w Ramadanie, niewiele sie na tym polu dzieje.
- czas spedzany w szkole jest podzielony na sesje poranna i popoludniowa - z przerwa 1-2 godz na obiad, ktory bynajmniej nie jest serwowany w szkole ale trzeba sie wyrobic, zeby wrocic do domu i spowrotem w szkolne mury. W mniejszych miejscowosciach, gdzie szkola jest oddalona o pare kilometrow dzieciaki po prostu siedza i czekaja, zajadajac pewnie jakis suchy prowiant.
- kazda szkola otoczona jest murem, prowadzi do niej jedna, porzadna brama nad ktora widnieje wielki napis - co to za szkola i czyje imie nosi. Brame punkt ósma (bodajze) sie zamyka i spoznialscy nie zostaja wpuszczeni, chyba ze w asyscie rodzica, tlumaczac sie gesto z powodu spoznienia.
- obie plcie obowiazuja szkolne fartuszki (chlopcy zwykle proste biale fasony do uda, dziewczeta -szczegolnie te mlodsze-kolorowiej, do kolana badz uda). Nauczyciele, zeby bylo sprawiedliwie, rowniez nosza doktorskie kitle :0. Za oberwany guzik badz plame po szorbie mozna oberwac, dostac uwage, badz wyslanie do domu w celu zmiany stroju. Zmiana obuwia nie obowiazuje w kazdej placowce, aczkolwiek w szpilkach czy klapkach wejsc bedzie ciezko.
- w mlodszych klasach nadal zdarza sie, ze nauczyciel karze urwisow linijka badz innymi wymyslnymi katuszami :). Wobec starszych jest to zakazane.
- zdanie egzaminow konczacych gimnazjum, liceum czy wyzej to powod do wielkiej radosci i dumy rodziny; z tej okazji czesto wyprawiane sa male przyjecia (czasem nie takie male, a do tego w lokalu!).

Jakies pozytywy? No moze z punktu widzenia muzulmanskiego rodzica:

- zachowanie norm moralnych i etykiety; mimo iz nie ma rozdzialu plci to -przynajmniej do pewnego wieku - uczniowie traktuja sie jak bracia i siostry. Jest niedopuszczalne chodzenie za reke, czy obsciskiwanie sie na korytarzu podczas przerw. Oczywiscie studenckie realia sa juz mniej srticte.
- nie ma podzialu na tzw. religina i swiecka edukacje - w szkole nauczana jest obowiazkowo religia, a inne przedmioty nie zawieraja tresci z nia sprzecznych, np. o teorii ewolucji wspomina sie jedynie jako o teorii. Zapytany przeze mnie uczen liceum na wiesc o tym, ze ktos kiedys zalozyl, iz pochodzimy od malpy odparl: A czemu nie od osła? Bo to by sie w wielu przypadkach zgadzalo:).
- mozliwosc noszenia strojow spelniajacych wymogi religijne (poza zaslona twarzy), no ale cokolwiek by to nie bylo to i tak fartuszek musi sie na wierzch zmiejscic :).

Na zdjeciach: No. 1 algierskie podreczniki szkolne, No. 2 Uniwersytet w Bedżaja.

Czy wiesz że...?

2009-10-21T22:08:00.000-07:00

Cofamy sie nieco w czasie do mniej przyszywanych Algierczykow: Tarik Ibn Ziad to berberski general, ktory w 711 r. n.e. zdobyl wizygocka Hiszpanie. Od jego imienia pochodzi nazwa Gibraltaru -arab. Dżabal Tarik, czyli Góra Tarika.

Meczety algierskie

2009-10-15T20:35:00.001-07:00

Algierskie meczety to roznorodnosc styli i technik - znajdziemy to budowle wzorowane na architekturze morawidzkiej, ottomanskiej czy andaluzyjskiej, a czasem polaczeniu tych kilku w jednym.

Dżamaa al-Kabir to glowny (najstarszy) meczet stolicy; zbudowana w 1098r. w stylu architektury cechujacej czasy berberskiej dynastii Almorawidow (X-XI w.n.e.) . Jest to jedna z niewielu budowli w Afryce Pln pochadzacych z tamtego okresu i nadal bedacych w uzyciu.

Dżama al-Dżedid (dosł. Nowy Meczet) nie jest juz za bardzo 'dżadid' bo wzniesiony zostal w 1660r, lecz nazwa pozostala. Zbudowany w ottomanskim stylu, w formie krzyza (ponoc bylo to zartem jego chrzescijanskiego architekta:)), jedynie minaret jest wzorowany na andaluskiej architekturze.

Obecnie chyba najwiekszy meczet w Algierii - to meczet Emira Abdul Kadera w Konstantynie.

Meczet Ketchaoua usytuowany w starej czesci Algieru -tuz przy wejsciu do dzielnicy Kasbah. To jedna z wizytowek stolicy. Z meczetu, datowanego na 1612r zostal zamieniony na katedre Sw. Filipa, po odzyskaniu niepodleglosci powrocil do pierwotnego uzytku.

Wnetrze kopuly glownego meczetu w Tilimsen, ktorego powstanie datuje sie na ok. 1136 AD.

Meczet i slawna szkola koraniczna w Bou Sadaa; stylowany chyba na istambulska Hagie Sofie . Jak na kraj kontrastow przystalo miasteczko Bou Saada slynie tez z... produkcji wina :).

I na koniec - meczet, ktorego nie ma :). A dokladniej - jest, ale w trakcie budowy; ma byc najwiekszym meczetem w kraju i jest usytuowany tuz obok linii brzegowej Algieru: widoki zapowiadaja sie cudne...

Bo szorba byla za slona...

2009-10-14T03:37:00.000-07:00

Zapowiadalo sie wspaniale. On przystojny wojskowy, ona piekna 19-stka, tryskajaca mlodziencza energia. Zakochani w sobie po uszy - zreszta z wlasnego wyboru, bez swatania, a nawet nieco na przekor rodzinom. Co wiec sie stalo, ze kilka miesiecy po slubie dochodzi do pierwszych rekoczynow?

Jako kobieta pewnie podswiadomie bardziej wspolczuje plci slabszej, uznajac ze sila mezczyzny powinna tkwic w jego charakterze, a nie w miesniach. Czy tlumaczyc damskich bokserow - nie, ale jednoczesnie nie wydawac osadu znajac relacje tylko jednaj strony. Algierskie kobiety to tez nie przelewki - dumne, zazdrosne o swoich ukochanych, wyszczekane; jesli im ulegniesz, to wezma cie pod pantofel. Czy to jednak powod do bicia?

Ten problem generalnie znamy z polskich realiow (i trudno jest powiedziec, gdzie czesciej wystepuje), dlatego chcialabym tylko przedstawic, jak sobie z nim radza Algierki:

- w kraju dziala bezplatny numer 019, pod ktorym ofiara przemocy domowej moze uzyskac pomoc,
- policja jak najbardziej ma obowiazek interweniowac,
- czesto jednak same kobiety nie chca mieszac w swoje malzenstwo obcych osob; stad rodzinne zalatwianie spraw - zwrocenie sie do ojca/brata o interweniowanie i pouczenie (a czasem troche nastraszenie) delikwenta,
- rodzice bitej kobiety traktuja sprawe honorowo: 'Nie po to dalismy ci nasza corke za zone, zebys sie na niej wyzywal' - i zabieraja poszkodowana do domu. Wiekszy to wstyd dla mezczyzny, ze zona z nim byla nieszczesliwa i zmniejsza szanse takiego boksera na powtorny ozenek, czy przyznanie opieki nad dziecmi.
- rozwod na wniosek kobiety jest prawnie i religijnie dozwolony, szczegolnie jesli do pobic dochodzi nagminnie; sa jednak kobiety, a czasem ich rodziny, ktore trakuja rozwod jako stygmat i nawet za cene wlasnych cierpien staraja sie go uniknac. Jeszcze gorzej, jesli matka poszkodowanej byla w podobnej sytuacji i nie widzac w tym nic zlego doradza corce
opanowanie i... zrozumienie!
- sa tez kobiety (szczegolnie majace juz potomstwo), ktore uzbrajaja sie w cierpliwosc, majac nadzieje, ze maz-despota sie zmieni. Godna podziwu rosyjska ruletka, aczkolwiek znam taka algierska pare - po 20 latach maz oprzytomnial i teraz jest wreszcie przykladnym oparciem dla zony i reszty rodziny.

- sa jeszcze inne, ktore niestety specjalnie prowokuja mezow, by wyrobic im renome 'bokserow' i w konsekwencji miec nad nimi przewage np. w sadzie.
- jesli zas chodzi o meska strone medalu, to wydaje mi sie ze czesciej powodem uzycia sily moze byc sytuacja materialna - brak pracy, mozliwosci utrzymania rodziny itd. co sila rzeczy rodzi frustracje, a czasem nawet prowadzi do choroby psyhicznej. W Polsce czestym powodem jest alkoholizm, co w Algierii wydaje sie byc znikomym procentem.

Przypadki i rozwiazania mozna by mnozyc i czesto nie ma jednoznacznej winy.

Wracajac jednak do poczatkowego watku - historia o ktorej wspomnialam jest prawdziwa; co gorsza tych dwoje ludzi to kwintesencja powiedzenia 'Kto sie czubi, ten sie lubi". No bo jak zrozumiec pare, ktora jeszcze ze swiezymi siniakami idzie na romantyczny spacer po plazy i kolacje na miescie? :-O

Jardin d'essai

2009-10-08T23:37:00.000-07:00

Po pieciu latach renowacji otwarto stoleczny ogrod botaniczny - Jardin d’Essai.
Architekci, botanicy i ogrodnicy glownie z Francji i Hiszpanii odrestaurowali calosc i zaprojektowali ddodatkowo dwie restauracjie, lazienki, centrum informacujne, a to wszystko posrod fauny i flory pochodzacej przede wszystkim z Afryki i Ameryki Pln, datowanej nawet na 1830r.

Polozony na powierzchni ok. 32 ha park zostal podzielony na trzy czesci: ogrod w stylu angielskim i francuskim, a takze zoo. Nowopowstala szkola ulokowana w ogrodzie botanicznym bedzie sie zajmowala ksztalceniem specjalistow w zakresie ogrodnictwa, zas zwierzecy szpital i laboratorium bedzie sluzyc mieszkancom zoo.

Wyglada kusząco - chyba juz wiem gdzie zrobic powitalny piknik po powrocie do Algierii :).

CD: Jak stac sie Algierczykiem/ka II?

2009-10-07T20:50:00.000-07:00

Kolejny zestaw algierskiego dossier:

1. Jak tylko ktos wyjdzie od razu zaczynasz o nim rozmawiac; czesciej zle niz dobrze.
2. Wymieniasz mnostwo usciskow i buziakow z krewnymi, ktorych nigdy wczesniej nie widziales.
3. Zawsze masz kogos w rodzinie -dziadek/ babcia, wujek/ciocia, kuzyn o takim samym jak ty imieniu.
4. Kazdy kolega twojego ojca nazywa sie Aamu.
5. Jesli masz na imie Muhammed, to wolaja na ciebie Moe/Muh.
6. Twoja babcia to Mima, Yemma, Même, Mani a czasem Dżeddati.
7. Fryzjer i Taxifond to najpopularniejsze miejsca do prowadzenia filozoficznych dyskusji.
8. Jestes zbyt dumny, zeby przyjac cos za darmo.
9. Masz prawdopodobnie najtwardsza glowe (tzw. 'rasek jebes' -oznacza bycie oślo upartym) i najdluzszy nos (tzw. 'niif' - bycie dumym) sposrod wszystkich Arabow.
10. Dokladnie wiesz jak ominac spadajace z balkonu torebki ze smieciami.
11. Kupujesz swiatecznego baranka na miesiac przed Swietami; w razie braku ogrodu trzymasz go na balkonie, od czasu do czasu wyprowadzajac na spacer po ulicy.
12. Zawsze narzekasz na swoj kraj, ale od razu oburzasz sie kiedy ktos powie, ze w Maroku czy Tunezji jest lepiej.
13. Ulica bez algierskiej flagi to nie ulica.
14. Ze wszystkiego da sie zrobic dramat!
15. Algierscy mezczyzni tancza jak kobiety, kobiety tancza jak szalone!

Ciag dalszy... nalezy do czytelnikow!

Czy wiesz, ze...?

2009-10-04T03:53:00.000-07:00

Przedstawiam kolejnego 'doszywanego' Algierczyka: modnisie i modnisi juz pewnie wiedza o kogo chodzi - Yves Saint Laurent. Urodzil sie w Algierii, a do Paryza zawital w wieku 17 lat by zrewolucjonizowac swiat mody. To dzieki niemu kobiety zaczely ubierac sie w 'meskie' kostiumy - spodnie i żakiety. Yves dorobil sie fortuny i wraz z Chanel i Diorem ustanowil Paryz stolicą swiatowej mody.

Jak zostac Algierczykiem/ka?

2009-10-03T20:22:00.000-07:00

Ponizsze cechy narodowe mieszkancow Algierii zostaly zsumowane przez pewna rodowita Algierke; wtajemniczeni czytelnicy (ci, ktorzy odwiedzili Algierie lub maja tamtejszych malzonkow) beda od razu wiedzieli o co chodzi, niewtajemniczeni - prosze pytac :).

Jestes Algierczykiem, jesli:

1. Myslisz ze mowisz po Arabsku, ale prawdziwy Arab-speaker nigdy nie dojdzie o co ci chodzi.
2. Po francusku mowisz lepiej niz po arabsku, ale nigdy sie do tego nie przyznasz, szczegolnie przed obcym.
3. Tak naprawde nie jestes Arabem - twoi przodkowie to mix turecko-berbersko-hiszpansko-niemiecko-francusko-arabski, a czasem rowniez murzynski.
4. Nazwa twojego kraju najczesciej mylona jest z Nigeria badz Albania.
5. Europejczycy najczesciej biora cie za Wlocha.
6. Jesli urodziles sie w stolicy, to zapewne nigdy nie widziales Sahary.
7. Kochasz lub nienawidzisz Zindine Zindane - w obu wypadkach nie przegapisz zadnego jego meczu.
8. Nie potrafisz stac prosto - zawsze musisz opierac sie o sciane, samochod lub ramie kolegi.
9. Kiedy zbierze sie kilku Algierczykow to zawsze graja w 'Kto ma najdonosniejszy glos?'.
10. Wszyscy uwazaja, ze codziennie jadasz kuskus.

11. Kuskus dla Algierczyka nie jest tym, czym ryz dla Japonczyka (w tym wypadku bylby to chleb).

12. Zawsze jestes spozniony.
13. Na lotnisku stoisz przy najwiekszym bagazu.
14. Potrafisz wdac sie w dluga dyskusje z obcym, ktorego wlasnie spotkales na ulicy.
15. Oceniasz jak bardzo ktos jest 'algierski' po akcencie z jakim mowi, a najlepsze miejsce w kraju to zawsze te, z ktorego ty pochodzisz.

CDN...

Telemaniacy?

2009-09-29T05:41:00.000-07:00

Rozeszly sie wiesci, ze obrazki - jak ten obok - maja wreszcie zniknac z algierskich krajobrazow miejskich. Ministerstwo Komunikacji przygotowalo projekt zastapienia wielu talerzy sat (w kraju jest ich ok. 12 mln) mniej widocznym sprzetem, tzw. Triple Play (net, TV i tel w jednym). Pilotarz juz ruszyl na stolecznym osiedlu Mokhtar Zerhouni. Poczatkowy zapal oslabl jednak, kiedy okazalo sie ile przyjdzie za ten 'luksus' zaplacic - miliony dinarow, ktore przeciez szpitalom, sluzbom porzadkowym czy bezrobotnym z pewnoscia bardziej by sie przydaly. Wywolalo to poruszenie w narodzie; mimo iz idea wzniosla i rozwojowa, to jednak co komu po takiej nowoczesnosci, jesli nie ma co na zwykly talerz wlozyc.
Niemniej jednak nalezy zauwazyc, ze Algierczycy przywiazali sie do swoich satelitarnych ozdob dachowo- balkonowych. Nie jest to zadne szpanerstwo (bo przeciez wszyscy dookola tak maja) ale raczej chec posiadania chocby takiego okna na swiat.

Co wiec Algieria najchetniej oglada?
- rodzime stacje ( algierska 1-ka, 2-ka, 3-ka), bo zawsze lepiej najpierw wiedziec co sie na wlasnym podworku dzieje,
- stacje informacyjne - tu kroluje arabska Al- Dżazira i Al- Arabija, a nierzadko tez marokanski MediSAT,
- popularno-naukowe - francuski Arte; Algeirczycy uwielbiaja filmy o faunie i florze, ale prawdziwy medal dostaje od nich ten kanal za anty-kolonialne filmy dokumentalne,
- dziecieco-mlodziezowe - saudyjski MBC 3, emitujacy glownie kreskowki (niesmiertelny Tom and Jerry :)) i filmy dla mlodziezy; jordanski Tujur ul-Dżennah (tj. "Rajskie ptaki"), uwielbiana przez starszych i mlodszych za religijno-edukacyjne piosenki,
- kanaly religijne - Al-Madżid, czyli non-stop rozne recytacje Koranu i katarska Al-Afasy, prezentujaca glownie naszidy tj. piosenki religijne,
- filmy fabularne - poza rodzimymi popularnoscia ciesza sie produkcje z Syrii, Egiptu i kino bollywoodzkie. Tzw. filmy zachodnie - jak w wiekszosci innych krajow arabskich - sa emitowane w razie potrzeby z cenzurka (gorszace sceny sie wycina).

Pomimo oczywistych walorow, mnie osobiscie drazni jeden z efektow ubocznych TV: nie wylacza sie jej nawet podczas wizyty goscia! Takze jesli znudzi sie nam przekrzykiwanie odbiornika, to zawsze mozna posluchac o czym w nim mowia :).

Ciekawostki: Znane Algierki

2009-09-27T23:52:00.000-07:00

Algierka - Khadidża Ben Genna to popularna prezenterka arabskojezycznej Al-Dżaziry, ktora wlasciwie jako jedyna tamze nosi hidżab (jest jeszcze jedna zahidzabiona pogodynka). Plotka glosi, iz panstwowe stacje algierskie, gdzie uprzednio pracowala, nie wydaly zgody na taki 'radykalny look', wiec madame Khadidża zmienila prace i kraj. Dla wielu Algierczykow jest powodem do dumy i widzac ja w TV z rozżewnieniem mawiaja "Ooo, nasza Khadidża.." zupelnie jakby byla ich dobra znajoma z podworka :).

Czy wiesz, ze ...?

2009-09-26T17:58:00.000-07:00

Ciekowostki jezykowe:

- jezyk algierski tzw. dardża jest jezykiem glownie mowionym; praktycznie nie jest uzywany w szkolach, telewizji, gazetach czy literaturze (na rzecz arabskiego i francuskiego);
- dodatkowe litery w pisanej dardży: arabskie qaf lecz z 3 kropkami na gorze czytane jako g, arabskie ba z trzema kropkami na dole czytane jako p (to glownie na potrzeby tlumaczenia francuskich liter, chocby na szyldach reklamowych :));
- czas przyszly: wlasciwie sie go nie uzywa: Algierczycy po prostu dodaja "Insza'allah'' ("Jesli Bog pozwoli") i wiadomo o co chodzi :)...

Dla mnie jednak, mimo ze uzywam na codzien glownie dardży, ten dialekt porownac mozna do arabskiego jak "Kargula i Pawlaka' do prof Miodka :). Brzmi po prostu malo elegancko.

Wiecej o algierskim arabskim czytaj tutaj.

Saha Eidkum!

2009-09-22T05:39:00.001-07:00

Swieta, swieta i po swietach. Juz kilka razy mialam okazje w algierskim Eid ul-Fitr uczestniczyc i za kazdym razem docieral do mnie jakis nowy jego aspekt:

Swieta No.1. Totalna niekumatosc o co chodzi :):
- zdziwienie, ze goscie od 9 rano juz sie tlumnie schodza i ze kazdego trzeba 3-4 razy wycalowac, wypowiadajac skomplikowana formulke zyczen swiatecznych: oj, lamalo sie jezyk na "takab allahu minna wa minkum" tj. "oby Allah przyjal (post, akty czci itd) on nas i od was".
- dlaczego w salonie od rana miejsce grzeje wielka taca z kawa/herbata i ciasteczkami i dlaczego jedynie tym sie gosci raczy? Moze dlatego, ze goscie po max 0.5h wychodza, by u innych inne ciasteczka degustowac.
- szok ciasteczkowy - niemozliwe, ze te kwiatuszki, koraliki, blyskotki mozna samemu w domu wykonac!

Swieta No.2. Formulki, al-hamdulillah, opanowane - mialam na to sporo czasu :). Zaskakujace ciekawostki:
- zeszloroczni goscie mnie pamietali!
- zachwyt, ze co nieco rozumiem i nawet swoje trzy grosze wtrace (aczkolwiek nie zawsze na temat :))

- wreszcie moi goscie - kolezanki ze szkoly i polska muzulmanka :),

- dzieciaki: dziwnie na czlowieka patrza, jesli po zlozeniu im zyczen nie siega sie do kieszeni/portfela :). Jednak mozna ich na inne sposoby udobruchac; ja majac zdolnosci fryzjerskie zostalam ustanowiona 'nadworna czesaczka' i na warkoczykach i kucykach pol dnia mi uplynelo.

Swieta No.3. Doprawdy, powinni z miejsca przyznac mi algierskie obywatelstwo :), poniewaz:
- od samego rana pomagalam w sprzataniu,
- samodzielnie upieklam swiateczne ciasteczka,
- wizyty u innych czlonkow rodziny przestaly byc stresujace, zarowno dla mnie jak i osob mi towarzyszacych ("a wiadomo co ona znowu wypali":)),
- ku mojej rozpaczy zaczyna sie sprawdzac polskie przyslowie "Jesli wejdziesz miedzy wrony..." - zaczelam nadmiernie gestykulowac i przekrzykiwac innych na spotkaniach towarzyskich - Algierka pelna geba :).

Jak widac poczatki bywaja trudne ale w koncu swiateczna atmosfera robi swoje; nawet nie znajac zwyczajow i tradycji mozna sie z Eid cieszyc, a niedawno zakonczony Ramadan nastraja wszystkich do przymykania oczu na wpadki innych i przebaczanie bierze gore nad zdziwieniem i politowaniem :).

Polsko-algierski humor

2009-09-08T23:55:00.000-07:00

Zycie z mezem nie do konca przejmujacym sie zasadami polskiej gramatyki (tu Algierczykiem), samo przez sie obfituje w rozne zabawne sytuacje:

Maz (uwaznie przygladajac sie dacie waznosci na opakowaniu daktyli): Te daktyle ma rok...
Ja: No jak to Marroc? Przeciez napisane ze z Saudi!
:)

Mini poradnik przetrwania

2009-09-03T22:18:00.001-07:00

"Jak ty tam sobie w ogole radzisz?" - czesto slysze od znajomych, jakby zycie po drugiej stronie Morza Srodziemnego bylo reality show'em w stylu "Robinsonow'. Faktycznie, wiele osob nie wyobraza sobie zycia w Afryce, a do tego w spoleczenstwie muzulmanskim.

Moje przemyslenia w tym temacie - po licznych rozmowach z innymi, ktorzy sobie poradzili lub nie - przedstawiaja sie nastepujaco:

1) to czy potrafimy ulozyc sobie zycie w innym kraju, obcej kulturze czy tradycji wynika w wielkiej mierze z poziomu naszych zdolnosci przystosowawczych. Czy bedziemy zauwazac i wytykac kazda innosc do ktorej nie przywyklismy? Czy bedziemy stale porownywac "bo u nas jest lepiej"? Czy bedziemy akcentowac swoja innosc, a w naszym mniemaniu wyzszosc?
2) nasze priorytety - czy jestesmy w stanie pojsc na kompromis jesli chodzi o standardy? czy przedmioty jakie maja nas otaczac beda wazniejsze od ludzi, czy atmosfery? Jesli np. religia odgrywa w naszym zyciu wazna role, to czy jej swobodne praktykowanie bedzie dla nas wazne?
3) rozlaka z rodzina - mimo, iz nieuchronna to jednak ma w sobie pewne pozytywy: przez tel/net ciezko jest sie klocic :) no i spotkania raz na rok tez sa bardziej wyczekiwane i doceniane niz te - dajmy na to - cotygodniowe.
4) strach przed nieznanym - tu niestety pokutuje czarna wizja meza-tyrana, ktory w momencie powrotu do ojczyzny porzuca swoja owcza skore. Co ciekawe, nie zdarzylo mi sie jeszcze spotkac owych europejskich 'niewolnic' wiec albo sie dobrze ukrywaja, albo przypadki te sa mitologiczne. Prosze jednak nie traktowac tego, jako zapewnienia o nienagannym charakterze wszystkich algierskich malzonkow lecz bardziej jako przestroge, ze wilka widac nawet spod owczej skory - trzeba jedynie uwaznie obserwowac, zanim podejmie sie decyzje o wspolnym zyciu (nie mowiac juz o wyjezdzie).
5) odpornosc na krytyke - tu prosze sie liczyc z dwustronnym 'polem razenia': Algierczycy - "Czy w Polsce nadal kupuje sie chleb na kartki?"; Polacy - "To ile namiotow liczy twoja oaza?"
6) charakter/osobowosc - a konkretnie nasze nastawienie do zycia: jestesmy pesymistami czy optymistami? Jesli to pierwsze to niestety ale wszedzie bedzie nam nie dobrze, nie tak, za malo, za duzo, za goraco, za zimno itp.

Suma sumarum, zlotej recepty na przetrwanie nie ma, aczkolwiek zrobic kulturowy rekonesans zawsze warto. Nie powinnismy jednak polegac wylacznie na opiniach i odczuciach innych, bo nie kazde ciastko wszystkim tak samo smakuje. Takze ja ze swojej strony, skromnie powiem -reklamacji na Algierie nie udzielam :).

Ramadan - modlitwa

2009-09-03T21:11:00.000-07:00

Spokoj i cisza nocy w polaczeniu z religijna zaduma powoduje, ze modlitwie tarałih nierzadko towarzysza emocje i wzruszenie...

Ramadan: wymiar religijny

2009-08-31T23:37:00.000-07:00

"Ya Abi, wreszcie wrociles!" - zawolalam na widok tescia. Siedzielismy wszyscy najedzeni przy swiecacym juz pustkami stole, zajeci rozmowa. Ktos sie podniosl, zeby podac tesciowi iftar, a reszta zasypala go pytaniami - jak mu minal dzien? Moj tesc - jak wiele innych poszczacych osob - spedza wiekszosc dnia w meczecie; wychodzi przed polodniem, a wraca dopiero po zachodzie slonca - mamy wiec prawo zatesknic.

To jeden z aspektow ramadanowej goraczki - kazdy pragnie ten czas wykorzystac do maximum. Jedni zajmuja sie pomoca biednym - przygotowujac dla nich darmowe posilki; inni poswiecaja swoj czas na recytowanie Koranu - czesto nawet przeczytaja cala Ksiege 3 razy w ciagu miesiaca; jeszcze inni oddaja sie modlitwie i innym aktom czci. W czasie Ramadanu meczety organizuja konkursy recytatorskie Koranu, modlitwy tarałih i nocne czuwania. Ramadan to rowniez czas przebaczenia i pokoju - swary i wasnie ustaja, a dawni wrogowie podaja sobie rece. Doprawdy ciezko jest nie ulec tej atmosferze.

Jest jednak ciemna strona tej ramadanowej religijnosci, bo sa i tacy co nakladaja te "szate" poboznosci jedynie w tym czasie, a nawet tylko za dnia. Stad mozna spotkac - zwykle wyzelowanych lalusiow - nagle przyodzianych w biale kamisy i uczeszczajacych na kazda modlitwe do meczetu. Zwykle po koncu miesiaca im to mija :(. Sa tez ludzie z wytesknieniem wyczekujacy zachodu slonca, by moc zapalic papierosa lub sie wykrzyczec. Inni traktuja post wylacznie jako pusty zoladek i suchy przelyk, nie dostrzegajac jego duchowego aspektu - tudziez sprawdza sie przyslowie "Polak glodny -Polak zly" w wersji algierskiej :).

Na szczescie tego co dobre wydaje sie byc wiecej i na pewno zdecydowana wiekszosc bedzie z utesknieniem wyczekiwac kolejnego Ramadanu.

Przepis: Kalb al-louze

2009-08-28T21:08:00.000-07:00

Wracajac jeszcze do tematu slodkosci (jak widac nie moglam sie oprzec pokusie:)) publikuje przepis na wspomniane juz wczesniej "Serce Migdala":

"Kalb al- louze
Ciasto:
- 4 filizanki semoliny
- 3/4 filizanki cukru
- 1/4 filizanki roztopionego i wystudzonego, ale wciaz plynnego masla (zebrac z niego piane) - 1/4 lyzeczki soli
- 1/4 filizanki wody z kwiatu pomaranczy (ma'zhar).

Wymieszac make, cukier i sol, nastepnie dodac maslo. Wyrobic dobrze miedzy dlonmi, az maslo dobrze sie polaczy z reszta. Nastepnie spryskac woda z kwiatu pomaranczy, stopniowo, wciaz wyrabiajac make jedna reka, az wleje sie cala wode. Mieszanka maczna powinna byc wilgotna, nie za mokra i nie za sucha. Odstawic na 10-15 minut.

Nadzienie:
- 2 filizanki zmielonych migdalow
- 1 filizanka cukru
- 1 lyzeczka cynamonu
- 2 lyzki wody z kwiatu pomaranczy

Wszystko wymieszac, odstawic. Wysmarowac forme (30x20 cm) na glebokosc 3-4cm, wylozyc cienka warstwe mieszanki macznej (ok. 1/4 calosci, moze ciut wiecej), polozyc na niej farsz migdalowy, po czym reszte mieszanki macznej. Wygladzic powierzchnie bez ubijania jej. Pociac ja na 3-centymetrowe kwadraty, na kazdym mozna polozyc polowke migdala (zalecane - pod koniec pieczenia, kiedy bedziemy zalewac syropem, zeby migdal nam nie zbrazowial). Wlozyc do piekarnika NAGRZANEGO do 180 stopni na dokladnie 1 godzine (uwaga, ciasto ma byc ladne, zlotobrazowawe, nie jasniejsze - jesli bedzie blade, przytrzymac jeszcze chwileczke).

Syrop:
- 3 filizanki cukru krysztalu
- 6 ilizanek wody - 1/4 filizanki wody z kwiatu pomaranczy
- 1/4 filizanki masla
- 1 mala cytryna (uchroni syrop przed stwardnieciem)

Wymieszac wode z cukrem, kilka kropli soku cytrynowego i cytryne (ja robie to tak, ze ta cytryne nakluwam czubkiem noza, lekko zgniote, ze sok puszcza i wrzucam do garank) w glebokim rondlu i doprowadzic do wrzenia na srednim ogniu. Gotowac pol godziny. Dodac wode kwiatowa i maslo, odstawic.
Kiedy ciasto bedzie upieczone, wyjac je z piekarnika i natychmiast polac POWOLUTKU i ostroznie syropem, az ciasto bedzie w nim zamoczone (z doswiadczenia - smialo mozna wlac caly syrop, poczatkowo bedzie ciut ponad ciastem, ale potem wsiaknie). Wlozyc ciasto z powrotem do piekarnika (WYLACZONEGO!!!) na 20 minut. Wyjac z piekarnika, wystudzic zupelnie przez kilka godzin (najlepiej okolo 12). Delektowac sie cudnym smakiem (najlepiej nastepnego dnia, jesli ktos ma az tak silna wole :D)."

Specjalne podziekowania dla pragnacej zachowac anonimowosc autorki przepisu - wielka buzka.

Ramadan: social life

2009-08-28T20:53:00.000-07:00

Zycie towarzyskie kwitnie podczas Ramadanu glownie po zachodzie slonca. Czesto rodzina i znajomi zapraszaja sie na wieczorne iftary; jest okazja pochwalic sie zdolnosciami kulinarnymi lub zapozyczyc jakis wspanialy przepis. No ale przede wszystkim wspolnie spedzic czas. Ulice podczas Ramadanu wlasciwie pustoszeja jednynie w czasie iftaru; niedlugo po nim, najedzeni juz postnicy, udaja sie do meczetu na modlitwe tarauih, potem wybieraja sie w gosci, sami ich przyjmuja lub zabieraja rodzine np. do wesolego miasteczka. Wiele osob w ogole nie kladzie sie spac przez cala noc - okolo 3-4-tej mozna zjesc ostatni posilek suhur przed rozpoczeciem nastepnego dnia postu, no i pomodlic poranna modlitwe fadzr. Restauracje i sklepy pozostaja otwarte na dlugo po polnocy - przyciagajac klientow ale tez pragnacych nagadac sie znajomych. Rownie dlugo dzialaja bazary - bo wlasciwie w ciagu calego miesiaca kompletuje sie nowa garderobe na po-ramadanowe swieta - w pierwszej kolejnosci dzieci, bo one najszybciej wyrastaja z zeszlorocznych ubranek; potem kobiety, bo im w zeszlorocznych kreacjach nie wypada :); no i szary koniec to mezczyzni - jesli budzet pozwoli, bo im wszystko jedno ile lat ma kolejny kamis :).

Ramadan: Kiedy widze slodycze...

2009-08-21T21:24:00.000-07:00

W algierskich, czesto wielorodzinnych domach, przygotowanie ramadanowego iftaru zaczyna sie juz od poludnia. Zeby nie sprawdzilo sie porzekadlo "gdzie kucharek szesc..." to kobietki zwykle dziela sie zadaniami: jedna odpowiada za szorbe, inna za lham lahlu lub salatke itd. Mnie osobiscie ucieszylo, ze w tym feworze zajec nie musimy sie przynajmniej martwic, co do kawki zaserwowac - rodzince i potencjalnym gosciom. Podczas Ramadanu raczej ciast domowych sie nie piecze - tanio i smacznie mozna sie 'obkupic' u ulicznych sprzedawcow. I dziekowac im za to :). Ja wyznaje zasade ze upichcone przez kogos zawsze smakuje lepiej niz swoje.

Musze jednak przestrzec - slodkosci 'postne' (zadne tam lekkie serniczki czy szarlotki) to nie przelewki - one po prostu musza ociekac slodycza (syropem lub miodem). Slawne na caly kraj to:

- Zalabija - zakrecone w slimaka, pieczone w glebokim oleju i nasaczone aromatycznym syropem dosyc duze ciacho (o kalorie prosze nie pytac - za to smak boski :)).
- Kalb el-Louze - czyli 'serce migdala'; to pieczone w piekarniku (stopniowo obnizamy kalorycznosc :)) ciacho z semuliny, tez polane obowiazkowym syropem.
- le flan - galaretkowaty budyn (choc Algierczycy znajacy polskie realia uparcie twierdza, ze nasz budyn sie chowa) schlodzony i serwowany w malych salaterkach.
- la tarte - a wlasciwie jej mniejszy, jednoosobowy rozmiar; lekka, owocowa -moja ulubiona.

Niestety (choc dla zdrowia stety :)) czesto jedynie nacieszam oczy widokiem tych slodkosci; powod prozaiczny - nie ma juz gdzie ich upchnac!

Ramadan: Co sie pije?

2009-08-18T21:21:00.000-07:00

Pierwszy napoj przerywajacy calodniowy post to mleko w polaczeniu z daktylem badz z braku laku zwykla woda. Potem juz z gorki - czyli iftar popijamy gazuzami, sokiem badz woda, raczej bez innych opcji. Nastepnie, kiedy zoladek sie nieco rozciagnie znajdzie sie tez troche miejsca na uzupelnienie plynow - zwykle jest to kawa czarna badz z mlekiem, jesli sie upchnie to zagryzc ja mozna ramadanowym ciasteczkiem. Po tym czas juz tylko na "okolo polnocna" herbatke - saharyjska, gotowana z listkiem miety i z tymze w malej szklaneczce serwowana. Na tym koniec wieczornych 'popijawek' i dopiero rano raczymy sie kawa z mlekiem lub kefirem (tzw. lebn) z kuskusem, ktory to swietnie hamuje uczucie pragnienia podczas kolejnego dnia poszczenia. I nie czujac ze rymuje koncze, by zaserwowac rodzinie wieczorna herbatke :).

Ramadan: Co sie je?

2009-08-18T21:03:00.000-07:00

Ramadanowe menu to przyrzadzane wlasciwie tylko w tym czasie dania. Tradycje lokalne sa bardzo zroznicowane, dlatego blizej przedstawie jedenie to, co kroluje na stolach stolicy:

- Szorba -'a must be' algierskiego iftaru (posilek konczacy codzienny post), to zupa na rozgrzewke o dosyc gestej konsystenscji, a to za sprawa osobliwej kaszki 'frik' ktorej w polskich marketach nie mialam jeszcze okazji spotkac.

- Bourek - cos na ksztlat krokietow ale wykonane z ciasta filo; nadziewane przeroznymi farszami - od miesnych po szpinakowe.

- Lahm lahlu - czyli doslownie 'mieso na slodko'; osobne danie/deser w ktorym oprocz jablek, rodzynek, suszonych sliwek i moreli plywaja sobie tez kawalki jagnieciny.

- Drugie danie - karta dan glownych jest bardzo zrownicowana nawet w jednym miescie; najpopularniejsze pozycje to:

* dolma -faszerowane miesem warzywa (ziemniaki, cukinie, papryki lub pomidory) w sosie,
* k'bab - nie mylic z kebabem :) grube frytki z cieciorka plywajace w bialym sosie z kuraka i zaciagniete jajkiem,
* tadzin zejtun - co prawda nie gotuje sie juz tego w tradycyjnych tadzinach (gliniane garnki ze stozkowata przykrywka) ale nazwa pozostala, zielone oliwki tez,
* pulpety z miesa mielonego, owinietego wokol ugotowanego jajka,
itd. itp. jak tez:
* pizza 'home-made' - ten punkt kulminacyjny nastepuje wtedy, kiedy powyzsze dania juz sie znudza :).

Jest jeszcze jeden ramadanowy specjal, ktory juz do iftatru sie nie zalicza - to miesne szaszlyki (szla), badz mini-kielbaski (mergaz) grilowane i pakowane w bagietke z dodatkiem ostrego sosu harrisa. Mozna je kupic na ulicy, wprost z grila i tamze skonsumowac, z obawy by np. skuszona zapachem rodzinka nie zechciala pomoc w zjedzeniu :).

Dla ciekawych algierskich-ramadanowych przepisow polecam ponizsza lekture, jak tez Ramadan oczami innej Polki, mieszkajacej w Algierii.

Zwiastun: Ramadan - intro

2009-08-17T21:30:00.000-07:00

Zbliza sie jeden z najbardziej oczekiwanych (w Algierii i reszcie swiata muzulmanskiego) miesiecy w roku - Ramadan. Skad w ogole ta nazwa, ktorej z naszej 12-stce na prozno szukac? Ramadan to 9-ty miesiac muzulmanskiego kalendarza lunarnego. Jest to czas szczegolny, kojarzacy sie - wbrew pozorom - z pysznym jedzeniem (o tym inshallah wiecej wkrotce), na ktore trzeba czekac caly rok , z wieczornymi wizytami gosci i oczywiscie duchowymi przemianami. W tym wlasnie czasie obserwuje sie niebywala metamorfoze tych, ktorzy na codzien religijnoscia nie grzesza ale w Ramadanie zmieniaja sie nie do poznania. Nakaz poszczenia w tym czasie jest jednym z filarow islamu i zostal objawiony w Koranie:

[Rozdzial 2:185] {ramadan to miesiąc, w którym został objawiony Koran – pouczenie (droga prosta) dla ludzi i wyraźne dowody dla pouczenia, i kryterium (między dobrem a złem). Zatem, każdy z was, kto zauważy (nów podczas pierwszej nocy) miesiąca (ramadan, a przebywa on w swoim domu), musi pościć w tym miesiącu, a ten, kto jest chory lub w podróży, taką samą ilość (dni, które opuścił w ramadanie) w innych dniach (w innym terminie). Allah chce wam ułatwić rzeczy i nie chce ich wam utrudniać. Musicie dopełnić taką samą ilość (dni), i głosić wielkość Allaha (mówili takbir – „Allahu Akbar”, widząc nów miesięcy ramadan i szawwal) za to, że poprowadził was (drogą prostą), abyście mogli być mu za to wdzięczni.}

Wiecej czytaj tu i tutaj.

Jaka dzisiaj pogoda?

2009-08-17T18:35:00.000-07:00

Przepisow na przetrwanie algierskich upalow jest wiele. Oto lista wyprobowanych przeze mnie:

- przedluzanie (niemilosierne dla innych uzytkownikow) pobytu pod chlodnym prysznicem,

- bliskie sasiedztwo wiatraczka, gdyz ku mojemu zdziwieniu (unlike Gulf states) w Algierii klimatyzatory nie sa az tak popularne lub moze po prostu drozsze,

- spanie na kafelkowej podlodze (posilkujac sie jedynie mata i cienkim materacem),

- zawekowanie sie w chlodnym pokoju - tu wlasnie nalezy z rozwaga wybrac budownictwo; latem te najbardziej zaciemnione, podpiwniczenia i inne przylegajace do skal lepianki najlepiej sie sprawdzaja. Ci nieszczesnicy mieszkajacy na wyzszych pietrach maja juz mniej zabawnie, bo - jak mitycznym Ikarom - im blizej slonca, tym gorzej.

- plazowanie - tu niestety w upalne upaly najlepiej przyjsc wczesnym rankiem lub po prostu w nocy. To ostatnie wyjscie jest calkiem przyjemne, bo niewiele widac (patrz wstydliwe, zahidzabione kobietki :) i temperatura znosna. Opalanie ma sie rozumiec nie jest tu uwzglednione. Co ciekawe niewiele Algierek w ogole lubi/chce sie opalac, ceniac nade wszystko jasna odmiane swojej ciemnej karnacji lub obawiajac sie ukazania piegow :).

- flesze, gazuzy, lody- ten sposob jest chyba najprzyjemniejszy :). Dla niewtajemniczonych: flesz - to zamrozony, dlugi foliowy 'patyk' zawierajacy podejrzewam jakis mix soku i emulgatorow; gazuz - to napoj gazowany algierskiej marki (np. Boualem, Silime), bo Fanty juz tak nie nazywaja; lody - wiadomo o co chodzi, choc przyznaje ze po zachwalanych przez innych lodach z automatu wiecej sie spodziewalam; jakos tak bialkiem za bardzo zanosily - kwestia gustu.

Reasumujac - sloneczko kazdy lubi, lecz do afrykanskich upalow nie kazdy moze sie na dluzsza mete przyzwyczaic. Wydaje mi sie, ze Algierczycy - mimo, iz w okresie letnim od tego zaczynaja kazda rozmowe "Jakze dzisiaj goraco..!" - tak naprawde sa na upaly uodpornieni i gorzej niz na +40 reaguja na polskie -10*C.

Czy wiesz ze...?

2009-07-27T20:27:00.000-07:00

Jednym z rzadko kojarzonych Algierczykow byl urodzony na przedmiesciach stolicy... Albert Camus . Najbradziej nam znany ze szkolnej "Dżumy"; pamietam jak dlugo zachodzilismy w glowe, gdziez jest ten Oran na mapie Francji :).

Adhan

2009-07-20T23:58:00.000-07:00

Komorka ponownie dzwoni. Jest 2.15, ktorz to moze byc o tej porze?... Ah, to przeciez budzik - czas na poranna modlitwe.

To wlasnie jedna z rzeczy, ktorej brak namacalnie/slyszalnie odczuwam po wyjezdzie z Algierii - brak wezwania na modlitwe, czyli adhanu. Niby to nie koniec swiata ale wlasnie dzieki temu zupelnie inaczej reguluje sie zycie. Kiedy zabiegani w kuchni, biurze czy na uczelni slyszymy spiewne "Allahu Akbar..." to automatycznie rozgladamy sie za lazienka i czystym miejscem do modlitwy, wzglednie pedzimy do pobliskiego meczetu. Mowie 'pedzimy' poniewaz odstep czasowy pomiedzy adhanem a rozpoczeciem zbiorowej modlitwy to ok. 15-20 min - w tym czasie robimy ablucje (moze byc kolejka:)), ubieramy stosownie (tu panie w szczegolnosci) i pokonujemy pareset metrow pod gorke (to akurat ja :)).

Pamietam swoje pierwsze wrazenia w tej materii: pokazano mi meczet z ktorego bedzie najlepiej slychac - bylo to kilka ulic dalej, ale ze my na gorce i on na gorce wiec slyszalnosc ma byc dobra. Dobra to malo powiedziane - szyby sie zatrzesly w oknach i ciarki przeszly po moich plecach. Cos pieknego! Do tego dodajmy pore modlitwy Fadzr (przed switem) i wrazenie murowane. Niestety ku mojemu zaskoczeniu niewielu czlonkow rodziny zerwalo sie za snu na ten 'apel'! To znaczy zrywalo sie powoli, a i to glownie dzieki komorkom umiejszczonym 'u wezglowia'. Sprawa sie nieco wyjasnila po paru miesiacach, kiedy ja tez zaczelam potrzebowac tego 'wzmocnienia' - czlowiek sie po prostu przyzwyczaja i nie robia na takim spiochu wrazenia nawet najglosniejsze adhany :).

Czy wiesz ze...?

2009-07-19T23:51:00.000-07:00

Co ma wspolnego Algieria z Kuba? Pewnie niewiele, poza pozostaloscia po dawnej zazylosci - czego dowodem jest np. nadmorski bulwar Che Guevery (to ten w berecie spotykany czesto na koszulkach i kubkach :)) w Algierze, widoczny na zdjeciu.

Specjaly stolicy - Pomnik Meczennka

2009-07-17T17:11:00.000-07:00

Makam Szahid - to algierska Wieza Eiffla, symbol stolicy i miejsce najazdu turystow. Zostal ukonczony w 1982r.i uroczyscie otwarty z okazji 20-sto lecia odzyskania przez Algierie niepodleglosci.
Ksztalt pomnika to trzy postawione i polaczone ze soba liscie palmowe, pod ktorymi plonie 'wieczny' znicz. Na koncu kazdego liscia znajduje sie statua zolnierza - symbol walki o wolnosc.

Panowie - co sie nosi?

2009-07-16T13:06:00.000-07:00

Wychodzac nieco z tego babskiego swiatka hidzabow, kulinariow i tradycji chcialabym pokazac troche meskiej Algierii - tzn. co jest mniej lub bardziej 'trendy' wsrod plci brzydszej. Chociaz glowna linia podzialu bedzie przebiegac gdzies pomiedzy tradycyjnymi wdziankami a 'la mode' francuska, to jednak te dwie grupy maja w sobie jeszcze sporo podpunktow, ktore niniejszym przedstawiam:

- najmlodsze pokolenie luzakow - wszechobecne jeansy najnowszego fasonu i rozne krzykliwe podkoszulki; do tego tona zelu na glowie (ktory czasem wspanialomyslni nauczyciele kaza zmyc :))
- to samo pokolenie ale o mniejeszej wrazliwosci na zmieniajace sie kanony w modzie - prawdopodobnie tez jeansy, tylko mniej znanej (gorzej podrobionej) marki i koszulka z bazaru; ewentualnie stroj sportowy (Al-hamdulillah - dziekowac Bogu, zlote lancuchy sa w islamie zakazane, a lancuchy dla mezczyzn generalnie nie uwazane, wiec zjawiska 'dresiarstwa' w zasadzie nie ma)
- sa jeszcze chlopcy, ktorzy juz od najmlodszych lat preferuja 'kamis' (luzna koszula do pol-lydki) i obowiazkowa 'szaszije' (czapeczka, najczesciej szydelkowej roboty). Taki jednak zestaw nie ma prawa bytu w murach szkolnych; tam obowiazuje obie plcie 'fartuszek'.

- dalej mamy nieco starsze pokolenie (20-30 latkow); tu juz zdecydowanie mniej zelu (ufff:)) a czasem nawet jakas przyzwoita koszula sie trafi

- znacznie normalniej jest posrod mezczyzn przed 40-stka: tutaj zazwyczaj albo kamisy+szaszije albo stroj biurowy (zwykle bez krawatow)
- powyzej tego poziomu wiekowego mamy wlasciwie powrot do francji-elegancji :) czyli panowie w koszulach i spodniach 'na kant', czujacy sentyment do kolonialnej mody; tu czesty tez jest francuski wasik :)
- starsi panowie holdujacy tradycji czesto ubieraja tzw. 'burnus' - cieply plaszcz z kapturem, majacy rozciecia w miejscu kieszeni, by latwiej bylo mozna do spodni siegnac; zdazaja sie do tego - choc to wyjatki - pumpiaste, przedpotopowe spodnie i to wszystko w polaczeniu z niedbale zawiazanym turbanem. I tym wlasnie gentelmenom turysci zapewne najczesciej robia zdjecia :).

Powyzsze 'okazy' spotkac mozna np. w Algierze, inne regiony maja jeszcze swoje nalecialosci - chyba najbardziej znanym obrazkiem sa Tuaregowie, ze swoimi wiecznie blekitnymi plaszczami. Ponizej przedstawiam anasheed (muza islamska) bardzo popularnego u nas Mishary Rashida Al-afasy, na ktorym to mozna popodziwiac rozne ciekawe wdzianka meskie - nie tylko z Al-dzazair. No i czyz nie fajnie, ze nie wszyscy w naszej globalnej wiosce tak samo sie ubieraja?

Czy wiesz, ze ...?

2009-07-16T12:57:00.000-07:00

Muzeum w Algierze posiada w swoich zbiorach bron, kotra zostala podarowana narodowemu bohaterowi -emirowi Abd el-Kader przez Abrahama Lincolna.

W amerykanskim stanie Iowa znajduje jest rowniez miasto Elkader, ktorego nazwa pochodzi od podziwianego tamze za swoja walecznosc Algierczyka. Miasteczko to ustanowilo 'siostrzane' stosunki w algierska Mascara, aby podtrzymywac swoje wzajemne relacje.

Moje przygody - wizyty u lekarzy

2009-07-13T23:45:00.000-07:00

Wizyty u lekarzy - a bylo ich sporo - wiaza sie zazwyczaj z jakimis fajnymi epizodami. Sam fakt, ze nie od razu sie wyda, ze Algierka nie jestem bywa przeuroczy: no bo kiwam glowa ze zrozumieniem, kiedy inna pacjentka opowiada o swoim zyciorysie, by za chwile cos glupiego i nie na temat palnac, bo akurat inaczej niz trzeba zrozumialam :-). Kiedys siedzac w poczekalni ze szwagierka i sluchajac 'poczekalniowych opowiesci' zapytalam sciszonym glosem "co to jest 'namusa' (czyli komar)?" bo akurat o tym byla mowa. Niestety nie dosc cichym; uslyszano i przez kolejne pol godziny odpowiadalam na pytania i przyjmowalam komplementy, az zawstydzona poprosilam kulturalnie by zmienic temat :-). Innym razem ku mojej uciesze spotkalam Algierke, ktora powrocila w rodzinne strony po 10- letnim pobycie w Chicago (to przeciez prawie jak Polska!); byla pierwsza osoba z ktora moglam sie po angielsku nagadac bez koniecznosci nadmiernego 'simplowania' :-). Jeszcze inna 'pacjentka' zupelnie mnie zozbroila swoim pooowolnym, wyyyyraznym "sa-lam a-lei-kum' bojac sie, ze przypadkiem moge nie zrozumiec. Najfajniejsze sa jednak wizyty u mojej (stalej juz) lekarki rodzinnej - za pierwszym razem wycalowala mnie i nie zgodzila sie przyjac naleznej oplaty. Po kilku takich sytuacjach wydalo sie w koncu dlaczego, kiedy to na odchodne wziela mnie pod reka mowiac: " Saro, czy moze masz jakies znajome muzulmanki-polki, bo moj syn (tu superlatywy na jego temat) nie ma jescze zony ...". No tak, teraz juz wszystko jasne - czytelniczki czekam na zgloszenia chetnych do konca tygodnia :-)!

World wide web...

2009-07-08T23:39:00.000-07:00

"A przepraszam, to w Algierii jest juz internet?'- zapytal mnie kiedys jakis Polak. Pytanie wydalo mi sie przekomiczne wiec odparlam: "No nie wiem jak inni ale w moim namiocie jest; poza tym mam wielblada na stale lacza, wiec jak szybko biegnie to dobrze odbieram..." :-). A co - obalajmy stereotypy. Tu tez moje uklony w strone polskiej Neostrady, ktora swoja niedawna reklama uswiadomila nam - niedouczonym Polakom, ze nawet zapadla oaza na pustyni moze byc calkiem nowoczesna...

Jesli chodzi o Algierie, to faktycznie, ostatnie lata byly okresem szybkiego rozwoju telekomunikacji - coraz bardziej zbajerowane komory, laptopy, kafejki internetowe prawie na kazdym rogu ulic i coraz czesciej stale lacze w domu. Nie mowie tu o mniejszych miescinach, bo te pewnie jeszcze dlugo pozostana normalne i wolne od tych nalogow :-); to przeciez tam turysci chca przyjezdzac, by odpoczac od miejskiego zgielku.

Z czego Algieria najczesciej korzysta w sieci? Wydaje mi sie ze numerem jeden sa czaty - z przewaga tych 'zagranicznych', glownie francusko i anglojezycznych. Nie tylko mlodz je okupuje ale nieco starsze pokolenie skomputeryzowanych szczesliwcow tez. Co robia na czatach? Polowa pewnie najzwyczajniej w swiecie uzywa tego taniego sposobu do utrzymywania kontaktu z zamorskimi czlonkami rodziny, bo tacy prawie w kazdej rodzinie sa. Reszta to ciekawi swiata poszukiwacze przygod, a nierzadko takze zon :-). "Internetowe malzenstwa" nie sa jeszcze zbyt popularne wsrod algierskiej spolecznosci, choc przyznam ze znam taka parke (oboje "made in Alg"). Kolejna grupa, ktora okupuje dosyc czesto kafejki to mlodziez szkolna, szczesliwa ze przy okazji jakiegos projektu na zajecia ma okazje poklikac w niekoniecznie z tematem zwiazane stronki. Tu uklon w strone rodzicow - wielu jest swiadomych zagrozen jakie czyhaja w internecie, poza tym pracownicy kafejek tez reaguja widzac podejzane witryny.

Na koniec pragne zaznaczyc, ze algierscy uzytkownicy komputerow/internetu to w wiekszosci samouki; w szkole intormatyki nie bylo wiec od razu na gleboka wode musieli wskoczyc. Majac powyzsze na uwadze - calkiem niezle im ten skok wychodzi :-).

"Przychodzi baba do lekarza..." - czyli o czym można pożartować?

2009-07-03T04:35:00.000-07:00

Jedno jest pewne - zdecydowanie nie o wszystkim. Absolutnie niedopuszczalne zarty to te o podlozu seksualnym. Nie zartuje sie tez z najblizszych osob w rodzinie; teksty typu - "twoja siostra wyglada jak ninja" moga pozostawic co najmniej sina obwodke wokol oka . Z zasad czy praktyk religijnych tez raczej nie, ale juz z glowy panstwa smialo mozna :-). Swego czasu nasz obecny 'wielki' prezydent publicznie powiedzial: "Wiem, ze ludzie smieja sie ze mnie, ze jestem napoleonowego wzrostu" . No coz, o ile nie spotykal sie z prezydentem Syrii lub ex-Francji to dalo sie ten mankament jakos ukryc :-).

Moje ogolne wrazenie w tym temacie jest nastepujace - rzadko miewalam okazje posluchac, jak inni opowiadaja typowe kawaly (tzn. wymyslone historyjki). Za to o wiele zabawniejsze sa prawdziwe opowiadania Algeirczykow, o tym 'co mi/koledze/sasiadowi sie przydazylo'. Nie wiem na ile jest to narodowa sklonnosc, ale oni bez zadnych 'wzmacniaczy' potrafia cala noc tak nawijac, wzniecajac ogolna wesolosc towarzystwa. Moze humor nie jest jakichs najwyzszych lotow ale przynajmniej autentyczny i niepowtarzalny. Dodam, ze stosujac sie do islamskich zasad prawdomownosci nie powinnismy nawet w zartach klamac.

Jesli chodzi o algierska znajomosc 'zagranicznego' humoru to niewatpliwie kroluje tu Jas Fasola, znany jako Mr Beam (nie 'Lubja' bynajmniej:-)).

A jakoze ostatnimi czasy na blogu zagoscil romantyczno-weselny klimat, to utrzymujac owa konwencje przedstawiam Kamela Boukeza w skeczu "Ziec - supermen" :-).

'Drive or not to drive...that's the question"

2009-07-01T04:50:00.000-07:00

Kierowcy F1 to male pikusie przy przecietnych algierskich zmotoryzowanych :-). Wedlug nieoficjalnych danych mojego znajomego Algierczyka - stolica tego pieknego kraju znajduje sie na drugim miejscu na swiecie, jesli chodzi o wypadki samochodowe. No nie wiem... zyje nadzieja, ze te dane sa jednak zawyzone - nidgy nie bylam swiadkiem wypadku, nawet drobnej stluczki, a najgorsze co moje oczyska widzialy to utarczki slowne na absolutnie zakorkowanym skrzyzowaniu. A wlasnie; dla mnie 'top secret' pozostaje powod braku sygnalizacji swietlnej na wiekszosci skrzyzowan stolicy! Ok ok, zapewniamy miejsce pracy policji drogowej, wszystko odbywa sie ekologicznie, z uzyciem rak (no i troche nog :-)) policjanta/tki, a nie swiatel. A w ogole, to kto powiedzial, ze jesli sygnalizatory zostana postawione, to nie przyzwyczajeni Algierczycy beda ich przestrzegac???

Wracajac do tematu; osobiscie zdazylam sie do tej szalonej jazdy przyzwyczaic - staram sie jako pasazer zajac czyms, by nie skupiac sie na 'poprawianiu' kierowcy. Wszelkie rekordy mojej wytrzymalosci pobil jednak szwagier, kiedy to wiozl mnie, chorego synka i tesciowa do szpitala na badanie. Bylam pewna, ze serce mi tego nie wytrzyma i wraz z dzieckiem trzeba bedzie mnie hospitalizowac :-).

Kilka ciekawostek motoryzacyjnych:
- numery rejestracyjne pojazdow zawieraja rok produkcji- ku mojemu zdziwieniu i podziwowi widzialam 30-40-sto letnie 'antyki' jeszcze na chodzie,
- w miescie dosyc popularne sa motorowery i skurety, rowerow za to prawie w ogole nie widac (ze wzg na pagorkowaty teren ciezko by bylo do pracy pedalowac),
- najpopularniejsze marki samochodow to oczywiscie 'made in France' renowki i pegoty :-),
- na drogach dosyc czesto ustawiane sa kontrole - zdarza sie jednak, ze policja widzac jakies uchybienia daje jedynie ustne pouczenie, choc normalnie grozi mandat,
- w Algierii nie obowiazuje calodobowe wlaczanie swiatel (kto by o nich pamietal :-)),

- komunikacja miejska - nie polecam - cechuje sie nieustannym zatloczeniem, a co za tym idzie upiornym goracem - tylko dla odwaznych :-). Tramwajow nie ma, choc kolej naziemna funkcjonuje. Metro w planach... planach podkreslam.

No coz , maja skromna propozycja - po coz gnac na sile za postepem? Przeciez stylowe centrum miasta pieknie komponowaloby sie z dorozkami i rykszami. No i oczywiscie ekologicznie (czyt. tanio)...

Na zdjeciu: Czyzby to nogi kierowcy? :-)

Model rodziny

2009-06-26T04:11:00.000-07:00

Algierski dom to zazwyczaj wielopokoleniowe, pelne zycia skupisko rodzenstwa, ciotek, wujkow, babc no i oczywiscie rozbrykanych dzieciakow.... Domy zwykle buduje sie wzwyz, zapewniajac powiekszajacej sie rodzinie lokum. Nawet mieszkancy blokowisk staraja sie trzymac razem, a juz szczytem nieszczescia jest zamieszkanie w odleglej dzielnicy lub miescie. Pamietam placz szwagierki, kiedy jej mezowi zaproponowano posade na polodniu kraju i mial sie tamze z rodzina na jakis czas przeniesc. Dla mnie brzmialo to jak przygoda i bliskie spotkanie 3-go stopnia z pustynia, zas dla niej to rozlaka z rodzina i czarna rozpacz.

Lata 60-70-te ubieglego stulecia to wielki 'babyboom' w Algeirii. Po odzyskaniu niepodleglosci Algeirczycy na nowo 'zaludniali' swoj kraj. Stad moje algierskie pokolenie (pomiedzy 20-stka a 30-stka, tu sie zdradzilam :-)) ma nierzadko dziesiecioro lub wiecej rodzenstwa. Obecnie jednak sytuacja materialna i mieszkaniowa nie kazdemu pozwala na posiadanie licznego potomstwa. Do tego dochodza tez aspiracje zawodowe matek i no coz, czasem zwykle wygodnictwo, bo duzo dzieci to jeszcze wiecej problemow. Takze obecnie najpopularniejszy model rodziny to 2+1/2/3 maksymalnie. Rowniez przecietny wiek zamazpojscia sie wydluzyl; wiele dziewczat chce zdobyc wyksztalcenie (nawet jesli nie chca po slubie pracowac), lub poczekac, az narzeczony sie usamodzielni.

Zupelnie nie do pomyslenia sa modele rodziny w stylu: wolny zwiazek/ konkubinat wychowujacy dzieci, czy osoby tej samej plci zyjace razem i pelniace role opiekunow. Jesli chodzi o nieslubne potomstwo, to jest to niezwykla rzadkosc ( ok. 3000 dzieci rocznie , w porownaniu do polskich 20 tys. przed 20-stym rokiem zycia ) o ktorej osobiscie nie slyszalam. Przyzwolenia na przedslubne 'randkowanie' raczej ze strony rodziny uzyskac sie nie da, co wiecej w niektorych miejscach publicznych mozna sie spotkac z reakcja otoczenia lub nawet wladz ("panie wladzo to naprawde moja zona" - mial powiedziec bardzo mlodo wygladajacy maz szwagierki :-).

I na koniec chyba najwazniejszy fakt niezaprzeczalny: rodzina dla Algierczyka/ki to najblizsi mu ludzie przez cale jego zycie, nie tylko do ukonczenie 18- stki...

Na zdjeciu: dzieciaczki z mojej rodzinki.

'Ahlan wa sahlan' turyści!

2009-06-17T17:32:00.001-07:00

"Prezydent Algierii szkicuje program rozwoju turystyki przyjazdowej do kraju. Turystyka jest bowiem dla kraju narodowym priorytetem - oznajmił prezydent Abdelaziz Bouteflika. Algieria stawia sobie bardzo ambitne cele. Do 2015 roku chce osiągnąć 4 mln turystów i 1.5-2 mld dolarów przychodów. Natomiast w 2025 roku Algierię ma odwiedzić nawet 11 mln osób. Plan działania na rzecz rozwoju ruchu turystycznego nosi nazwę "Vision 2025" i przyjmuje jako priorytety: promocję dziedzictwa narodowego, turystyki religijnej, wyjazdów do centrów SPA, turystyki sportowej oraz biznesowej. "

Pobożne to zali życzenia, czy realne możliwości? Teoretycznie wszystko jest na dobrej drodze - zmniejsza się zagrożenie ze strony działajacych jeszcze tu i ówdzie grup terrorystycznych, inwestuje się w projekty mające przyciągnąć turystów, klimat dopisuje, czego więcej potrzeba? No właśnie chyba międzynarodowego przekonania, że Algieria stała się bezpiecznym i przyjaznym turystom krajem. Krwawe lata wojny domowej uwieczniły ją jako miejsce chaosu i przemocy. A jak jest dzisiaj? Szczerze mówiąc, gdyby nie telewizyjne migawki to ja - mieszkając w stolicy - nie uwierzyłabym, że coś się w ogóle złego dzieje. Generalnie większe miasta - Algier, Konstantyna, Oran - są "tourist friendly", podobnie centrum i połódnie kraju; jednak tereny górskie i wiejskie już raczej w towarzystwie przewodnika-tubylca odwiedzajmy.

Że jest co w Algierii zwiedzać to fakt niezaprzeczalny - kraj ten ma bogatszą o dobre kilka tysięcy lat historię niż Polska :-). W zależności od preferencji turysrycznych ustalamy - co nas najbardziej interesuje:
- prehistoria (np. pozostalości po Flinstonach z Ahoggaru :-))
- starożytność (np. fenickie i rzymskie przybytki- obecnie zabytki)
- średniowiecze (meczety, medresy, pałace i ogrody- niektóre nadal w użytkowaniu)
- era kolonialna (np. Kasbah i Algiers la Blanche - dzielnice Algieru)
- współczesność (budynek Ministerstwa Finansów czy kwatera główna Sonatrach prezentują się całkiem nowocześnie :-))

Algieria, znajdując się pomiędzy dwoma popularnymi turystycznymi krajami -Tunezją i Marokiem, ma jednak zupełnie odmienny charakter. Nie mówę tu o rzezbie krajobrazu czy 'a must-see' zabytkach ale o mentalności ludzi i ich stosunku do "gości". Dla przykładu - w innych częsciach Meghrebu turysta zaczepiający tubylca z zapytaniem o drogę może liczyć na to, że uzyska odpowiedz lub nie, w zależności od dodanego do pytania banknotu :-). Zaś taki przeciętny Algierczyk nie tylko uprzejmie udzieli informacji ale pewnie jeszcze podwiezie (nawet jak mu nie po drodze) i pewnie na obiad zaprosi. Taki to efekt turystycznej alienacji pod koniec zeszłego wieku - kultura gościnności nie zdążyła przesiąknać kultura pieniądza. I bardzo dobrze - to się akutrat Algierczykom chwali :-).

Algierskie Wesele

2009-06-06T19:00:00.000-07:00

Zastanawiałam się często, dlaczego w okresie letnim na naszym osiedlu prawie codziennie rozbrzmiewa głośna muzyka? Powiedziano mi, że to weselna wesołość i grać głośno należy. Ok, jeden dzień rozumiem, ale czy to możliwe że codziennie ktoś wyprawia w naszej okolicy wesele?! Sprawa się nieco wyjaśniła, kiedy moja własna szwagierka wychodziła za mąż. Wesele prawie tydzień trwało - także teoretycznie 4 osoby na miesiąc biorą ślub w mojej dzielnicy :-). No to juz bardziej realne dane statystyczne.

Jak te uroczystości mniej więcej wygladają?

Zaczyna się wszystko od baranka; pan młody podarowuje go przyszłej żonie (poprzez kobiety ze swojej rodziny) i oczywiście jest to okazja do imprezowania. Baranek bynajmniej nie ma służyć do dobywania z nim spacerów ale - pragmatycznie - do skonsumowania na weselnej uczcie. Kolejny dzień - to proszony obiad. Nazwałam ten dzień obiadowym,. ponieważ raczej nie przypomina to całonocnego biesiadowania na polskich weselach. Goście schodzą się po połódniu, są tańce podczas których serwowane są słodkości i napoje/kawa/herbata a dopiero póznym popołódniem podano coś konkretniejszego - kuskus ('a must-be' algierskiego menu weselnego) z mięsnym sosem (R.I.P barankiem :-)) , drugie danie zawierające też jakoweś części baranka i przypominające sos, plus sałatka ze świerzych warzyw oczywiście obowiązkowo popite 'gazuzem'- napojem gazowanym algierskiej marki. Dań nie za dużo ale goście glodni na pewno nie wyszli. Co ciekawe, tego dnia panna młoda (alg. arosa) nie dołącza do gości, no chyba że na krótką chwilę i to - ku mojemu zdziwieniu - w stroju codziennym. Tłumaczy mi, że chce wyglądać zaskakująco pięknie dopiero nazajutrz.

No i to miał być własnie gwózdz programu: następnego dnia odbywało się już te właściwe przyjęcie - w wynajętej sali, z żeńskiem DJ'em, wystrojonymi gośćmi, którzy jednak nie mają szans przebić arosy :-). Jej fryzura, makijarz i kilkakrotnie zmieniane stroje wydałyby się niejednej europejce ogromną przesadą. Ale tradycja - tradycją, podtrzymywać trzeba.

Ciekawostki - tego dnia serwowane były tylko ciaskeczka, lody, napoje już bez dań obiadowych; arosa wypiła trochę mleka na początku i potem obyć się musiała smakiem (a nuż szminka się zmarze, albo kawałek ciacha utkwi między zębami :-)); kobiety w tym czasie tylko tańczą i robią zdjęcia ze zmieniającą się jak kameleon panną młodą: żadnych nadzwyczajnych gwozdzi programu. Pod koniec imprezy zjawia się pan młody; zajmuje miejsce obok małżonki, jeśli jest z tych bardziej rozrywkowych to i zatańczy ku uciesze gawiedzi :-). Pokroją tort - tu już panna młoda może kawałek skubnąć :-), ostatnie fotki i kończymy show. Nie jest to jednak moment pożegnania nowożeńców.
Arosa wraca do siebie, doprowadza się do porządku, coś pewnie będzie juz mogła przekąsić no i jeszcze czeka ją ostatnia wizyta damskiej części rodziny męża - to taka algierska 'noc henny'. Jednak owej brązowej mikstury nie nakłada się - jak w Maroku, czy Pakistanie - tworząc piękne kształty i wzory ale symbolicznie wykonuje 'placek' na wewnętrznej stronie dłoni i końcach palców rąk i nóg. Po tych rytuałach panna młoda może przespać się troche, mając zalożone specjalne ochraniacze uniemożliwiające odpadnięcie henny. Następny dzień sporo zmieni w jej życiu.

Jest to dzień przyjęcia wydawanego przez pana młodego, po którym młodzi będą mogli już razem zamieszkać. Udając się na fete arosa żegna wszystkich domowników, bo już tutaj nie wróci. Przy dzwiękach klaksonów, czasem bębnów lub nawet orkiestry korowód samochodów wiezie ją do miejsca przezanczenia.
Zdecydowana większosc algierskich młodych par zamieszkuje z rodziną męża, razem bądz na oddzielnym piętrze tego samego domu. Muszę dodać, że wiele dziewczyn cieszy się, iż nie bedą same i obecność teściowej czy szwagierki wręcz je raduje. Praktycznie rozumując: w momencie powiekszenia się rodziny, czy nawet choroby taka rodzinna pomoc bardzo się przydaje.

Pewnie się dziwicie, dlaczego nic nie wspomniałam o podpisywaniu 'kontraktu małżeńskiego'. Wszystko przez to, że w Algierii zwykle załatwia się owe formalności w momencie zaręczyn. Trwają one kilka miesięcy, a czasem nawet lat i w tym czasie młodzi mogą się już spotykać bez przyzwoitek, choć nie zamieszkują jeszcze razem.

Ciekawe, jak dla mnie, było też tzw. 'przenoszenie arosy' - tzn. urządzanie jej pokoju w domu męża, jeszcze przed ślubem. Oczywiście sama panna młoda palcem w tej sprawie nie kiwnęła - wypakowywaniem 'dobytku' zajmują się zwykle siostry, ciotki, przyjaciółki. Układają w szafach ubrania, przewiązuając je tasiemką, którą arosa ma sama potem rozwiązać; zawieszają zasłony i ozdabiają łoże, nie mówiąc już o mnóstwie kolorowych ozdóbek ustawianach gdzie się tylko da, jak choćby tasiemkowe kwiaty zawieszane na uchwyty od szafek :-).

Na koniec dodam, że nie każde wesele w Algierii wygląda dokładnie tak, jak opisane powyżej. Wiele zależy od regionu i panującej tam tradycji, zasobności portfeli czy religijności rodzin.

Na zdjęciach: Algierskie wesele wczoraj (1870r.) i dziś (2006r.).

Dla zainteresowanych: filmiki na YT o różnych lokalnych zawyczajach weselnych w Algierii:
- wesele Tuaregów
- wesele Szałi
- wesele w Algierze